การศึกษาพื้นที่สีเขียวในเมืองสำหรับลดผลกระทบจากโดมความร้อนและมลพิษอากาศ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพ นิเวศวิทยา และจุลภูมิอากาศ (Microclimate) ของพื้นที่สีเขียวและพัฒนาแนวทางการลดผลกระทบจากโดมความร้อนและมลพิษทางอากาศของพื้นที่สีเขียวในเมืองขนาดใหญ่ ผลการศึกษา ประกอบด้วย ผลการสำรวจและเก็บข้อมูลลักษณะทางกายภาพ นิเวศวิทยา สภาพภูมิอากาศ ในพื้นที่สีเขียวในเมืองขนาดใหญ่ที่ได้ดำเนินการเก็บข้อมูลใน 12 สวนสาธารณะ (11 จังหวัด) โดยทำการเก็บข้อมูล PM2.5 อุณหภูมิอากาศ และความชื้นสัมพัทธ์ พบว่าในช่วงเวลากลางวันเพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างพื้นที่สีเขียวกับพื้นที่ในเมือง พบว่า ทั้ง 12 พื้นที่สวนสาธารณะจะมีความเข้มข้นเฉลี่ยของ PM2.5 ต่ำกว่าพื้นที่ในเมืองประมาณ 14 ?g/m3 ระดับอุณหภูมิอากาศเฉลี่ยของสวนสาธารณะต่ำกว่าพื้นที่ในเมืองเล็กน้อยประมาณ 2 องศาเซลเซียส ในส่วนของระดับความชื้นสัมพัทธ์พบว่าพื้นที่สวนสาธารณะจะมีค่าเฉลี่ยสูงกว่าพื้นที่ในเมืองประมาณร้อยละ 6 และสัดส่วนของพื้นที่สีเขียว (Canopy) ในสวนสาธารณะยังอยู่ในระดับเกณฑ์ต่ำกว่าค่าแนะนำ และผลการเก็บข้อมูลตรวจวัดในพื้นที่จ.นครสวรรค์และจ.ขอนแก่นเพื่อเป็นข้อมูลในการศึกษาแนวทางการพัฒนาแนวทางและรูปแบบพื้นที่สีเขียวที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบจากโดมความร้อนและฝุ่นละอองให้แก่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่สรุปได้ ดังนี้ 1) วิเคราะห์ปัจจัยสภาพเชิงพื้นที่ของสวนสาธารณะโดยการใช้เทคนิคการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างง่ายของพื้นที่สีเขียว เช่น i-Tree Canopy และการใช้เทคนิคการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมอย่างง่ายด้วยระบบ Google Earth Engine ในการศึกษาข้อมูลพื้นฐานสภาพปัจจัยทางกายภาพของพื้นที่สัดส่วนและองค์ประกอบของพื้นที่สีเขียว 2) การเพิ่มคัดเลือกชนิดพันธุ์ไม้สำหรับใช้ปลูกในการลดปริมาณฝุ่นละอองในพื้นที่เขตเมืองพื้นที่โล่ง เช่น พื้นที่สวนสาธารณะ และควรพิจารณาหลักเกณฑ์จากประเภทและลักษณะพื้นที่และสามารถปลูกด้วยพันธุ์ไม้ท้องถิ่น 3) การพัฒนารูปแบบพื้นที่สีเขียวเพื่อป้องกัน/ลดฝุ่นละออง และลดผลกระทบโลกร้อนด้วยรูปแบบอื่นๆเพิ่มเติม เช่น การปลูกแนวตั้งยึดติดไปกับผนังหรือกำแพง (Green wall) 4) เพิ่มศักยภาพสวนสาธารณะในการป้องกัน/ลดฝุ่นละอองด้วยการปลูกต้นไม้เพิ่มเติมในพื้นที่สวนสาธารณะ ควรมีการตรวจวัดและวิเคราะห์ทิศทางลมและความเร็วลมและแหล่งกำเนิดร่วมกับการตรวจวัดระดับความเข้มข้นของฝุ่นละออง 5) หน่วยงานระดับพื้นที่ควรมีการกำหนดเป้าหมายขนาดพื้นที่สีเขียวต่อจำนวนประชากรที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการวางแผนการเพิ่มศักยภาพของพื้นที่สีเขียวได้อย่างชัดเจน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ