การพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีเครื่องมือสำหรับลดปริมาณการใส่ปุ๋ยในไร่มันสำปะหลัง

บทคัดย่อ

ประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังประมาณ 7 ล้านไร่ มีผลผลิตประมาณ 20 ล้านตัน ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ประมาณ 3 ตัน ซึ่งค่อนข้างน้อย หากราคารับซื้อหัวมันสำปะหลังสดของโรงงานต่ำจะทำให้เกษตรกรมีความเสี่ยงสูงจากการขาดทุน ปัจจุบันเกษตรกรมีต้นทุนการปลูกมันสำปะหลังที่สูงขึ้น เนื่องจากปุ๋ยเคมีมีราคาแพงและค่าแรงงานปลูกมันสำปะหลังปรับขึ้นเป็นวันละ 300 บาท ตามนโยบายของรัฐบาล ทำให้เกษตรกรต้องการหาวิธีลดต้นทุนในการปลูกมันสำปะหลังลงให้ได้ เพื่อความอยู่รอดของการประกอบอาชีพ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและออกแบบเครื่องมือใส่ปุ๋ย ให้สามารถลดปริมาณการใส่ปุ๋ย ในไร่มันสำปะหลังและลดค่าใช้จ่ายด้านแรงงานใส่ปุ๋ย โดยการออกแบบ ให้เครื่องมือใส่ปุ๋ยสามารถทำงานใส่ปุ๋ยได้เพียงคนเดียว ตัวโครงเครื่องมือใส่ปุ๋ยทำจากเหล็ก ให้มีความแข็งแรง ขนาดกะทัดรัด น้ำหนักเบา มีอุปกรณ์กลไกพิเศษช่วยกำหนดปริมาณการใส่ปุ๋ยครั้งละ 15 กรัม เท่ากันทุกครั้ง และมีเป้สะพายถังบรรจุปุ๋ยได้คราวละ 15 – 20 กิโลกรัม โดยผู้ปฏิบัติงานสามารถทำงานใส่ปุ๋ยได้เพียงคนเดียว ใน 4 ขั้นตอนของการใส่ปุ๋ย คือ การเจาะดิน, การเปิดปากดิน, ปล่อยปุ๋ยและกลบดินฝังปุ๋ย ทำงานโดยใช้แรงงานเพียงหนึ่งคนเท่านั้น ผลการทดลองเครื่องมือใส่ปุ๋ยพบว่าในด้านการลดปริมาณการใส่ปุ๋ยที่ระยะปลูกมันสำปะหลัง 50 X 80 เซนติเมตร มีจำนวนต้นมัน 4,000 ต้น ใส่ปุ๋ยเพียง 33.1 กิโลกรัมต่อไร่ ลดปริมาณปุ๋ยจากวิธีเดิมที่ใช้จอบขุดใส่ 50 – 67.8 กิโลกรัมต่อไร่ ในด้านแรงงาน เครื่องมือใส่ปุ๋ยทำงานได้ 2 ไร่ต่อวัน ส่วนการใช้จอบขุดใส่ปุ๋ยทำงาน ได้เพียง 1 ไร่ต่อวัน เครื่องมือใส่ปุ๋ยสามารถลดปริมาณการใส่ปุ๋ยในไร่มันสำปะหลังได้จากวิธีการใส่ปุ๋ยที่มีประสิทธิภาพ มากขึ้น สามารถเจาะดินใส่ปุ๋ยได้ลึก 10 เซนติเมตร ใกล้บริเวณรากพืชและมีการกลบฝังปุ๋ยไม่ให้ปุ๋ยถูกแดดเผาจนระเหยหรือถูกน้ำฝนชะล้างหายไป พืชจึงสามารถใช้แร่ธาตุอาหารจากปุ๋ยได้เต็มที่และทันเวลากับการเจริญเติบโต จึงไม่จำเป็นต้องใส่ปุ๋ยมากให้สิ้นเปลืองเหมือนวิธีการเดิมและใช้แรงงานเพียงหนึ่งคนเท่านั้น จึงช่วยให้ประหยัดค่าจ้างแรงงานถ้าเกษตรกรใช้เครื่องมือใส่ปุ๋ย จะสามารถลดต้นทุนค่าปุ๋ยเคมีลงได้ ไร่ละ 545 – 681 บาท และลดค่าแรงงานใส่ปุ๋ยจาก 300 บาทต่อไร่ เหลือเพียง 150 บาทต่อไร่ จากการตอบแบบสอบถามเกษตรกรจำนวน 370 คน ที่ได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีเครื่องมือสำหรับลดปริมาณการใส่ปุ๋ยมีระดับความพึงพอใจระดับดีมาก (ค่าเฉลี่ย = 4.34, S.D = 0.65) คำสำคัญ เครื่องมือใส่ปุ๋ย, มันสำปะหลัง

คำสำคัญ