การศึกษาแบคทีเรียพีจีพีอาร์ที่มีศักยภาพในการลดผลกระทบจากการขาดน้ำในข้าว

บทคัดย่อ

ภัยแล้งเป็นสาเหตุหลักในการสูญเสียผลผลิตทางการเกษตร ทั้งภายในประเทศไทยและทั่วโลก จึงถือได้ว่าเป็นภัยคุกคามหลักต่อความมั่นคงทางอาหารของโลก จึงมีความพยายามหาแนวทางในการแก้ไข หลีกเลี่ยง และบรรเทาผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากภัยดังกล่าวที่หลากหลาย ทั้งนี้รวมถึงการใช้ประโยชน์จากแบคทีเรียส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืชที่ผลิตโมเลกุลที่มีผลต่อสมดุลฮอร์โมนภายในพืช ซึ่งมีผลทำให้พืชได้รับอิทธิพลจากการขาดน้ำลดลง ในการศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อแยกและคัดเลือกแบคทีเรียจากดินบริเวณรอบรากพืชที่มีศักยภาพในการลดผลกระทบที่เกิดจากการขาดน้ำในข้าว โดยในปีที่ 1 ทำการแยกและคัดเลือกแบคทีเรียจากพื้นที่ 18 พื้นที่ ใน 5 ตำบล ในจังหวัดเชียงใหม่ ได้แบคทีเรียบริสุทธ์จากดินรอบรากพืชได้ทั้งหมด 316 ไอโซเลต จากนั้นคัดเลือกแบคทีเรียที่สามารถในการผลิต ACC deaminase ได้ โดยเลี้ยงในอาหารที่มี ACC เป็นแหล่งไนโตรเจน ได้จำนวน 160 ไอโซเลต ซึ่งมากกว่าร้อยละ 50 ของแบคทีเรียที่แยกได้ทั้งหมด และหลังจากทดสอบความทนทานต่อการขาดน้ำ แบคทีเรียจำนวน 23 ไอโซเลต ซึ่งสามารถเติบโตได้บนอาหารที่มี PEG6000 ความเข้มข้น 30% ถูกคัดเลือก ระบุชนิด และ ตรวจสอบความสามารถในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ผลการตรวจสอบแสดงให้เห็นว่าแบคทีเรียที่คัดเลือกได้จากพื้นที่ต่าง ๆ มีความหลากหลายทั้งในด้านชนิดและคุณสมบัติในการส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช จากข้อมูลดังกล่าว คัดเลือกแบคทีเรียจำนวน 15 ไอโซเลตและทดสอบโดยการเพาะในสภาพขาดน้ำที่เหนี่ยวนำด้วย 30% PEG6000 และทดสอบปลูกในดินและทำการงดน้ำ ผลการทดสอบพบว่าการได้รับแบคทีเรียไม่มีผลต่อความงอกและความแข็งแรงของต้นกล้า แต่มีผลต่อการเจริญเติบโตของต้นกล้าในสภาพปกติ สำหรับการทดสอบในดิน การได้รับแบคทีเรียมีผลต่อการเติบโตของต้นกล้าในสภาพขาดน้ำ โดยเฉพาะการเจริญเติบโตของส่วนต้น แม้ว่าการผลการทดลองทั้งสองนำมาสู่การคัดเลือกชนิดของแบคทีเรียที่มีแสดงศักยภาพต่างชนิดกัน แต่แบคทีเรียทั้งหมดมีคุณสมบัติร่วมคือ มีความสามารถเสริมในการผลิต IAA ซึ่งอาจมีผลในการส่งเสริมความสามารถในการสังเคราะห์ ACC deaminase ของแบคทีเรีย ทำให้แบคทีเรียเหล่านี้ส่งผลให้พืชมีการลดลงของการเติบโตในสภาพขาดน้ำน้อยลง ผลจากการทดสอบนำมาสู่การคัดเลือกแบคทีเรียในเบื้องต้น 9 ไอโซเลต และข้อมูลที่ได้นี้จะถูกใช้ประกอบกับข้อมูลการทดสอบในปีงบประมาณ 2567 เพื่อคัดเลือกแบคทีเรียสำหรับใช้พัฒนาสูตรต่อไป

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ