การศึกษาเปรียบเทียบการให้น้ำแบบประหยัดสำหรับนาข้าว จังหวัดสุพรรณบุรี กรณีศึกษาสายพันธุ์ข้าว กข.41

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างแนวทางการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพในนาข้าวตามลักษณะสมบัติดินและความต้องการของพันธุ์ข้าว 2) ศึกษา สำรวจ วิเคราะห์ ทรัพยากรที่เกี่ยวข้องในการเพาะปลูก ได้แก่ ปริมาณน้ำ ปริมาณผลผลิต ต้นทุนของการทำนาทั้ง 3 รูปแบบ 3) ศึกษาสมดุลน้ำในนาทั้ง 3 รูปแบบ ได้แก่ นาเปียกสลับแห้ง นาน้ำขังตลอดเวลา นารักษาระดับความชื้นของดิน และ4) พัฒนารูปแบบการประยุกต์อุปกรณ์ IoT เพื่อการจัดสรรน้ำสำหรับการเพาะปลูกข้าวในเขตพื้นที่ชลประทาน ในการศึกษานี้ได้ดำเนินการวิจัยภายในสถาบันวิทยาศาสตร์ข้าวแห่งชาติ กรมการข้าว จังหวัดสุพรรณบุรี โดยรายละเอียดของกิจกรรมสามารถแบ่งออกมาได้ 3 ส่วน ได้แก่ ด้านดิน ด้านพืชและด้านน้ำ สำหรับกิจกรรมด้านดินได้ดำเนินการสำรวจชุดดิน สัณฐานดิน ความอุดมสมบูรณ์ของดินในแต่ละชั้นดินและการจัดทำแผนที่การกระจายตัวของชุดดินในแผนที่ประเทศไทย สำหรับด้านพืชได้ดำเนินการเลือกสายพันธุ์ข้าว กข41 เป็นพืชวิจัยเนื่องจากเป็นพืชที่มีความนิยมปลูกในบริเวณพื้นที่ภาคกลางของประเทศในปัจจุบัน ซึ่งผลการวิจัยสามารถส่งผลต่อการส่งเสริม สนับสนุนกิจกรรมต่างๆของกรมการข้าวได้อย่างดี ส่วนการวิจัยด้านพืชจะเริ่มตั้งแต่การเตรียมแปลง การดูแลรักษาพืชจนถึงการเก็บเกี่ยว อีกทั้งในงานวิจัยได้มีการตรวจวัด วิเคราะห์ความเครียดของข้าวในแต่ละช่วงของการเจริญเติบโต สำหรับกิจกรรมด้านน้ำได้มีการพัฒนาอุปกรณ์ขึ้นมาเพื่อใช้ตรวจวัด ติดตามสมดุลน้ำในแปลงรายวัน ได้แก่ อุปกรณ์วัดระดับน้ำในนา ถาดวัดการระเหย รางวัดน้ำแบบไม่มีคอ อุปกรณ์วัดน้ำฝน อุปกรณ์วัดความชื้นในดิน นอกจากนี้ยังมีการติดตั้งอุปกรณ์สถานีตรวจวัดสภาพอากาศเพื่อใช้หาค่าการใช้น้ำของพืชอ้างอิง และยังเพิ่มเติมชุดอุปกรณ์ถังวัดการใช้น้ำของข้าวเพื่อหาค่าปัจจัยด้านน้ำที่เกี่ยวข้องกับแปลงนาข้าวอย่างครบถ้วน ซึ่งเมื่อดำเนินการวิจัยจนเสร็จสมบูรณ์จะทำให้สามารถขยายผลการวิจัยและส่งผลอย่างมากต่อการใช้น้ำที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การทำนาแบบน้ำขังใช้ปริมาณน้ำ 1,317 ลบ.ม.ต่อไร่ นารักษาระดับความชื้นของดินใช้ปริมาณน้ำ 1,035 ลบ.ม.ต่อไร่ และ นาเปียกสลับแห้งใช้ปริมาณน้ำ 725 ลบ.ม.ต่อไร่ สำหรับผลผลิตได้เท่ากับ 674.1 677.6 และ 796.2 กก./ไร่ ตามลำดับ ซึ่งจากผลของงานวิจัยสามารถสรุปได้ว่านาเปียกสลับแห้งสามารถเป็นแนวทางการทำนาที่มีประสิทธิภาพการใช้น้ำที่ดีที่สุดในกรณ๊ของข้าวสายพันธุ์ กข41และทำการปลูกในชุดดินชัยนาท คำสำคัญ: นาเปียกสลับแห้ง Alternative wet and dry cultivation, สมดุลน้ำในนาข้าว Water balance in paddy field, ค่าสัมประสิทธิ์การใช้น้ำของข้าว Crop coefficient

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ