การพัฒนา COVID-19 Literacy (ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรค COVID-19) และการฟื้นฟูผู้ได้รับผลกระทบจากการระบาดของโรค COVID-19 ในระดับชุมชน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อจากสถานการณ์ความรุนแรงของโรคติดเชื้อโควิด 19 ที่ระบาดไปทั่วโลก พบว่า มีจำนวนผู้ป่วยและอัตราตายเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การส่งเสริมและการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชนจะเป็นกลวิธีในการลดการป่วยและเสียชีวิตจากโรคติดเชื้อโควิด 19 การวิจัยครั้งนี้เป็นชุดโครงการวิจัยประกอบด้วย 2 โครงการย่อย คือ โครงการการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรค COVID-19 ด้วยสื่อด้านสุขภาพและการพัฒนาศักยภาพแกนนำชุมชน จังหวัดพัทลุง ใช้วิธีการศึกษาแบบภาคตัดขวาง การวิจัยและพัฒนา และการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม อีกโครงการคือ โครงการการจัดการตนเองของชุมชนในการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชน เป็นการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยทั้ง 2 โครงการมีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสถานการณ์โรค สถานการณ์ความารอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรคโควิด19 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์และมีอิทธิพล เพื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาผลิตสื่อ/นวัตกรรมด้านสุขภาพ รวมทั้งการส่งเสริมให้เกิดกระบวนการจัดการตนเองของชุมชนเพื่อการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชนในจังหวัดพัทลุง จำนวน 3 พื้นที่ ใช้เวลาในการดำเนินการ 10 เดือน ตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2564 - เมษายน 2565 เก็บข้อมูลทั้งเชิง ผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมการจัดการโรคโควิด 19 ของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับพอใช้ได้ ร้อยละ 42.14 และระดับดีมากร้อยละ 22.32 ในขณะที่ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรคโควิด19 ระดับพอใช้ได้ ร้อยละ 56.26 และ ยังคงพบว่ามีความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรคโควิด19 ระดับไม่ดีพอ ถึงร้อยละ 28.02 ทั้งนี้ ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรคโควิด 19 พบว่ามี ปัจจัยในระดับบุคคล โดยการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร และทักษะการวิเคราะห์ ปัจจัยด้านครอบครัว โดยเฉพาะปัจจัยด้านสภาพเศรษฐกิจ และปัจจัยด้านการสนับสุนของสังคม ผู้วิจัยคิดค้นสื่อด้านการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรคโควิด 19 คือชุดสติกเกอร์ไลน์เพื่อใช้ในการทำติดต่อสื่อสารกับประชาชนและกลุ่มเป้าหมาย หลังการทดสอบประสิทธิภาพของการใช้งานได้มีการพัฒนาและปรับปรุงให้เหมาะสมต่อการใช้งานมากขึ้น และก่อให้เกิดประโยชน์และสะดวกต่อกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น นอกจากนี้ยังพบว่าชุมชนมีการทำงานลักษณะเครือข่าย ใช้ชุมชนสุขภาวะและชุมชนปลอดภัยเป็นเป้าประสงค์ร่วมกันในการพัฒนา ปฏิบัติการในชุมชนได้แก่กลุ่มแกนนำชุมชนผ่านกระบวนการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ความคิด มีการจัดการวางแผนและทำโครงการในการส่งเสริมและการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชนภายใต้ฐานคิดที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมชุมชน มีการกระตุ้นให้องค์การบริหารส่วนตำบลและเทศบาลตำบลสนับสนุนการดำเนินงานในหลาย ๆ กิจกรรม กระบวนการจัดการตนเองของชุมชนในกลุ่มแกนนำชุมชน หลังปฏิบัติการดีกว่าก่อนการปฏิบัติการ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001) ชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชน ควรส่งเสริมกระบวนการจัดการตนเองของชุมชนให้เป็นกลไกที่สำคัญในการส่งเสริมและการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชนเพื่อให้เกิดความยั่งยืนแกนนำชุมชน และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขควรมีบทบาทเป็นวิทยากรการเรียนรู้และร่วมเรียนรู้กับชุมชน ในการส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการจัดการโรคติดเชื้อโควิด 19 และโรคติดต่อในชุมชนคำสำคัญ : ความรอบรู้ด้านสุขภาพในการจัดการโรค COVID-19 / สื่อสุขภาพ / การพัฒนาศักยภาพแกนนำชุมชน / การจัดการตนเองของชุมชน / โรคติดเชื้อโควิด 19 / การมีส่วนร่วมของชุมชน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ