ศักยภาพของแหล่งธาตุอาหารปุ๋ยคอกต่อการเจริญเติบโต ผลผลิต ความหอมและความนุ่มในการผลิตข้าวเหนียวเขาวงอินทรีย์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเจริญเติบโต ผลผลิตและคุณภาพของเมล็ด ความหอม (2-Acetyl-1-Pyrroline: 2AP) และความนุ่มของข้าวเหนียวเขาวงจากการใช้ปุ๋ยคอกแต่ละชนิดเป็นแหล่งธาตุอาหารในการผลิตข้าวแบบอินทรีย์ ทำการทดลอง ณ แปลงนาเกษตรกร บ้านหนองผือ ตำบลหนองผือ อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ วางแผนการทดลองแบบสุ่มบล็อกสมบูรณ์ (Randomized Complete Block Design) จำนวน 4 ซ้ำ โดยใช้ปุ๋ยคอกชนิดต่างๆ คือ ปุ๋ยมูลไก่ ปุ๋ยมูลสุกร ปุ๋ยมูลโค ปุ๋ยมูลกระบือ และการใช้ปุ๋ยเคมีเป็นกรรมวิธีเปรียบเทียบ ผลการวิจัยพบว่า การใช้ปุ๋ยมูลกระบือ มีผลทำให้การเจริญเติบโตทางลำต้นข้าวเหนียวพันธุ์ กข6 ได้แก่ จำนวนต้นต่อกอ จำนวนรวงต่อกอ น้ำหนักแห้งต้น น้ำหนักใบแห้งของต้นข้าวสูง (P<0.05) และความเขียวของใบข้าวสูง(P<0.01) ด้านผลผลิต พบว่าการใส่ปุ๋ยมูลไก่ส่งผลให้ข้าวมีผลผลิตสูง นอกจากนี้ยังทำให้องค์ประกอบผลผลิต ได้แก่ จำนวนเมล็ดต่อรวง และเปอร์เซ็นต์เมล็ดเต็มสูง (P<0.05) แต่น้ำหนัก 100 เมล็ดไม่แตกต่างจากการใช้ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ชนิดอื่น การใส่ปุ๋ยอินทรีย์จากมูลกระบือ ทำให้ข้าวมีปริมาณสารความหอม (2AP) สูงสุด (P<0.01) การใช้ปุ๋ยเคมี และปุ๋ยมูลไก่ มีผลทำให้ลักษณะเนื้อสัมผัสของข้าวสารเหนียวหุงสุกมีความแข็ง และความร่วนสูง (P<0.05) และพบว่าปุ๋ยอินทรีย์จากมูลสัตว์ทำให้ปริมาณอินทรีย์วัตถุค่า pH, SO42-, Mg และ Fe สะสมในดินหลังการเพาะปลูกสูงขึ้น และปุ๋ยมูลกระบือทำให้ปริมาณธาตุ K สะสมในดินเพิ่มสูงขึ้น นอกจากนี้ยังส่งผลให้ Mg เพิ่มขึ้น (P<0.05) จากผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการใส่ปุ๋ยอินทรีย์มูลไก่มีผลทำให้ ผลผลิตและคุณภาพของเมล็ดข้าวเหนียวเขาวงสูง ส่วนปุ๋ยมูลกระบือมีผลทำให้การเจริญเติบโต ความหอมและความนุ่มของข้าวเหนียวเขาวงสูงขึ้น ปุ๋ยมูลกระบือมีความเหมาะสมในการใช้เป็นแหล่งธาตุอาหารในการผลิตข้าวแบบอินทรีย์ คำสำคัญ: ธาตุอาหาร, ปุ๋ยคอก, ความหอม, ความนุ่ม, ข้าวเหนียวเขาวง, อินทรีย์

คำสำคัญ