กำลังโหลดข้อมูล…
Search for a command to run...
บทนำ ประเทศไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มตัว การเตรียมความพร้อมกำลังคนด้านสุขภาพกาย ใจ สังคม อารมณ์ สติปัญญาและจิตวิญญาณ รวมทั้งการพัฒนาทักษะอาชีพที่สามารถต่อยอดอาชีพในอนาคตเป็นเรื่องที่สำคัญ การนำทฤษฎีระบบนิเวศน์มาออกแบบเพื่อสร้างกระบวนการใหม่ให้เยาวชนและผู้สูงอายุดูแลตนเองโดยมีเยาวชนเป็นผู้สนับสนุนการดูแลตนเองของผู้สูงอายุและอยู่ร่วมกันได้ เป็นแนวทางใหม่ที่เสริมสร้างความเข้มแข็งของการอยู่ร่วมกันในสังคมผู้สูงอายุได้ของการอยู่ร่วมกันในสังคมผู้สูงอายุได้ วัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาแนวทางเตรียมพร้อมเยาวชนและผู้สูงวัย พัฒนาแพลตฟอร์มสุขภาพของผู้สูงวัยในชุมชนเมือง สังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางรองรับสังคมสูงวัยในด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพในชุมชนเมือง วิธีดำเนินการโดยสังเขป การวิจัยแบบผสมผสาน รูปแบบ Multi-phase Design ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนได้แก่ ศึกษาความต้องการกลุ ่มเป้าหมาย ออกแบบและพัฒนาโปรแกรมพัฒนาเยาวชนและผู้สูงอายุ นำโปรแกรมแพลตฟอร์มสุขภาพไปทดสอบกับกลุ่มทดลอง ถอดบทเรียนสำหรับพัฒนากระบวนการพัฒนาเยาวชนและผู้สูงอายุและการใช้แพลตฟอร์มสุขภาพ และจัดเวทีสาธารณะเพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางการรองรับสังคมสูงอายุ ดำเนินการวิจัยกับกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 833 คน กลุ่มตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงปริมาณ จำนวน 733 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป และใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน independent t- test, Paired t-test, Repeated Measure ANOVA กลุ่มตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ จำนวน 90 คน วิเคราะห์ข้อมูลแบบ content analysis ผลการวิจัย ผลการวิจัยเชิงคุณภาพ (content analysis) พบว่า เยาวชน ผู้สูงอายุและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความต้องการการพัฒนาผู้สูงอายุให้สามารถดูแลตนเองได้และมีเยาวชนเป็นผู้สนับสนุนการดูแลตนเองของผู้สูงอายุ ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาทำให้เกิดโปรแกรมใหม่สำหรับการพัฒนาเยาวชนและผู้สูงอายุ ซึ่งประกอบด้วยโปรแกรมการฝึกอบรม 3 โปรแกรม ได้แก่ 1) พัฒนาเยาวชนเชิงบวกจิตอาสาใส่ใจผู้สูงอายุให้ห่างไกลจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง 2) การเสริมสร้างความรู้ พฤติกรรมการดูแลผู้สูงวัยของเยาวชน และสุขภาพผู้สูงอายุผ่านแพลตฟอร์มสุขภาพในศูนย์เยาวชนผู้ดูแล เขตเมืองโดยใช้การมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นฐาน และ 3) การพัฒนาระบบนิเวศน์เพื่อพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับชุมชนสองวัยด้วยทักษะทางด้านวิศวกรรม และกลไกพื้นที่ ภายหลังนำโปรแกรมพัฒนาเยาวชนและผู้สูงอายุร่วมกับกลไกในพื้นที่ ไปทดลองกับผู้สูงอายุ และเยาวชนผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง พบว่า ผลการวิจัยในด้านผู้สูงอายุสามารถทำให้ผู้สูงอายุสามารถดูแลตนเองได้ในด้านสุขภาพ โดยผู้สูงอายุเริ่มตระหนักเรื่องการดูแลสุขภาพเพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อ และผลลัพธ์เชิงปริมาณยังสะท้อนให้เห็นภาวะสุขภาพในด้านความเครียด ความวิตกกังวลลดลง ในด้านเยาวชน ผลการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา พบว่า เยาวชนมีทัศนคติการอยู่ร่วมกับผู้สูงอายุ พฤติกรรมจิตอาสา ผลการวิจัยเชิงปริมาณสนับสนุนว่า เยาวชนมีทัศนคติเชิงบวกต่อผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น ทัศนคติของเยาวชนในการอยู่ร่วมกับผู้สูงอายุระดับคะแนนสูง (M=137.34, SD=19.75) กว่าก่อนการทดลอง (M=126.03, SD=14.14) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับความเชื่อมั่น 95% (p < 0.05) มีพฤติกรรมการดูแลผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุม แต่ผลการทดลองโปรแกรมฯ พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง และสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ ก่อนทดลอง (M=52.80, SD=11.61) และหลังการทดลอง(M=54.45, SD10.05) พบว่า คะแนนทั้งสองนั้นไม่แตกต่าง โดยผู้สูงอายุมีทัศนคติด้านบวกต่อเยาวชนจิตอาสาที่เข้าร่วมกิจกรรมนอกจากนี้ในด้านเศรษฐกิจ ผลการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ พบว่า เยาวชนเห็นความสำคัญของการพัฒนาทักษะอาชีพและแนวทางการสร้างรายได้ และผลการวิจัยเชิงปริมาณสนับสนุนว่าเยาวชนมีทักษะอาชีพวิศวกรรมผ่านมาตรฐานพื้นฐานทางวิศวกรรมและมีความรู้ด้านการเงินและการออมเพิ่มมากขึ้น จากผลการวิจัยดังกล่าว สามารถสรุปได้ว่า การนำโปรแกรมพัฒนาเยาวชน ผู้สูงอายุและกลไกพื้นที่ของแผนงานไปดำเนินการ ช่วยพัฒนาเยาวชนให้ความสามารถ 3 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการดูแลตนเองมีระบบคิดเรื่องสังคมสูงอายุและดูแลผู้สูงอายุได้เบื้องต้น 2) ด้านการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ และ 3) ด้านทักษะอาชีพในชีวิตประจำวันและทักษะที่เป็นพื้นฐานการผลิตในภาคอุตสาหกรรมและการบริการในการดำเนินการนำโปรแกรมพัฒนาเยาวชน ผู้สูงอายุและกลไกพื้นที่ และวิเคราะห์ผลการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ สามารถบูรณาการผลการวิจัยแบบผสมได้ผลลัพธ์ของแผนงานวิจัย ได้แก่ นวัตกรรมกระบวนการต้นแบบชุมชนร่วมพลังร่วมใจ รองรับสังคมสูงวัยเขตเมือง ผลการวิจัยแบบผสมทำให้ได้นวัตกรรมกระบวนการต้นแบบชุมชนร่วมพลังร่วมใจรองรับสังคมสูงวัยเขตเมืองสำหรับเตรียมความพร้อมเยาวชน ผู้สูงอายุและกลไกทางสังคม ประกอบด้วยนวัตกรรมย่อย ได้แก่ 1) การพัฒนาความตระหนักรู้สังคมผู้สูงอายุโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน 2) แพลตฟอร์มสุขภาพสานสามวัย และ 3) แนวทางสร้างรายได้และการออม และผลการสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อรองรับสังคมสูงอายุในด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม และด้านสุขภาพชุมชนเมือง สรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะ ต้นแบบการพัฒนาเยาวชนและผู้สูงอายุเป็นกระบวนการที่ส่งเสริมให้เยาวชนและผู้สูงอายุดูแลตนเองและอยู่ร่วมกันได้ ดังนั้นภาครัฐควรกำหนดโยบายให้มีประยุกต์ใช้ต้นแบบช่วยให้เกิดการอยู่ร่วมกันอย่างเอื้ออาทรได้ ส่งเสริมการประสานความร่วมมือผู้นำชุมชนกับสำนักงานเขตเมือง สถาบันการศึกษาควรมีการถ่ายทอดความรู้เทคโนโลยีในการพัฒนาทักษะอาชีพของเยาวชนและผู้สูงอายุต่อไป
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 8 — 8. Actual deliverable qualified through test and demonstration
เมื่องานวิจัยเสร็จสิ้น สิ่งที่เกิดจากการพัฒนาต่อยอดงานวิจัยเดิม ประกอบด้วย การพัฒนาแอพพลิเคชั่นที่มีความหลากหลายในการทำการประเมิน และการทำ intervention และสามารถนำไปลงพื้นที่เพื่อเก็บข้อมูลสุขภาพเพื่อจัดทำเป็นฐานข้อมูลสุขภาพจิตของชุมชนได้ มีการพัฒนาหลักสูตรการเยาวชนให้อยู่ในรูปแบบออนไลน์มีฐานข้อมูลที่เข้าถึงได้ง่ายผู้ข้าร่วมโครงการมีทักษะด้านการออกแบบและการจำลองเชิงคอมพิวเตอร์ในชิ้นส่วนทางด้านวิศวกรรม สามารถออกแบบชิ้นส่วนทางด้านอุตสาหกรรมได้ 2. ผู้ข้าร่วมโครงการมีทักษะด้านการขึ้นรูปและการพิมพ์ 3 มิติ ด้วยเทคโนโลยี 3D Printing สามารถขึ้นรูปแบบพิมพ์ 3 มิติ โดยใช้เทคโนโลยี 3D Printing ได้ 3. ผู้ข้าร่วมโครงการมีทักษะด้านการใช้งานเครื่องซีเอ็นซี โดยใช้ Mini CNC สามารถมีทักษะการทำงานได้ตามมาตรฐานของเครื่องจักรในภาคอุตสาหกรรม 4. ผู้ข้าร่วมโครงการมีทักษะด้านเทคโนโลยีหุ่นยนต์จำลอง โดยใช้ Collaborative Robot: Cobot สามารถใช้ในการควบคุมและประยุกต์ใช้งานในด้านต่าง ๆ 5. ผู้ข้าร่วมโครงการสามารถอินทิเกรตอุปกรณ์ต่าง ๆ เข้าด้วยกันในการใช้งานด้านต่าง ๆ และการสรรค์สร้างนวัตกรรมจากเทคโนโลยีเสมือนจริง 6. ผู้ข้าร่วมโครงการมีทักษะทางด้านอาชีพเพื่อนำไปหารายได้ในชีวิตประจำได้ 7. ผลการประเมินสมรรถนะของผู้ข้าร่วมโครงการจะสามารถช่วยอธิบายประสิทธิผลของการเรียนรู้ และการสร้าง Learning Curve ของผู้เข้าร่วมโครงการ การประเมินด้านกิจกรรมเสริมแก่ผู้สูงอายุและเยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการ การประเมินความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง และการรับรู้ความสามารถของตนเอง
ในปัจจุบันมีความพร้อมที่ทำการพัฒนาต่อยอดจากสิ่งที่ได้พัฒนาขึ้นมาในโครงการชูใจ มีการพัฒนาแอพพลิเคชั่นสำหรับการทำ intervention เบื้องต้น สำหรับผู้สูงอายุ มีหลักสูตรการพัฒนาเยาวชนในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุ และหลักสูตรการพัฒนาทักษะอาชีพสำหรับเยาวชนเทคโนโลยีด้านการออกแบบและการจำลองเชิงคอมพิวเตอร์ในชิ้นส่วนทางด้านวิศวกรรม: ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล โดยห้องปฏิบัติการทางกล มีประสบการณ์และจัดการเรียนการสอนในรายวิชาด้านการออกแบบชิ้นส่วนทางด้านวิศวกรรม มีงานวิจัยและมีขั้นตอนการพัฒนาบุคลากรทาง CAD/CAM และโปรแกรมเชิงคิมพิวเตอร์ด้านการออกแบบและจำลองเชิงคอมพิวเตอร์ ซึ่งมีชิ้นงานฝึกหัดเป็นมาตรฐานมากกว่า 20 โมเดลจากอุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมอากาศยาน และอุตสาหกรรมอื่น ๆ นอกจากนั้นคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ยังมี MOU ความร่วมมือกับบริษัท CADFEM SEA Pte. Ltd. ซึ่งจะร่วมดำเนินการด้านเทคนิคการใช้ซอฟแวร์ Ansys ซึ่งมีครบถ้วนทางฟังก์ชันการใช้งานทางด้านวิศวกรรมทั้งด้านการออกแบบและการจำลองสภาวะการใช้งานจริงของชิ้นส่วนต่าง ๆ 2. เทคโนโลยีด้านการขึ้นรูปและการพิมพ์ 3 มิติ ด้วยเทคโนโลยี 3D Printing คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดลมี ศูนย์ Innogineer Studio ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ช่วยส่งเสริมด้านเครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวกในด้านวิศวกรรม อาทิ 1. Mechanical Studio ประกอบด้วย Milling Machine, CNC Machine 2. Electric Studio ประกอบด้วย Electronic Supplier, Microcontroller, Oscilloscope, Power Supply, Function Generator 3. Assembly Studio อุปกรณ์ เช่น 3D Scanner ความละเอียดสูงแบบหัวเข็มพร้อมเลเซอร์สแกนเนอร์ (3D Laser Scanning Arm CMM System) และ 4. Prototyping Studio เช่น 3D Printer, อุปกรณ์ขึ้นรูปพลาสติกแบบ 3D นอกจากนั้นศูนย์ Innogineer Studio ยังประกอบด้วยบริเวณพื้นที่จัดการประชุมและการอบรม ซึ่งสามารถรองรับการฝึกทักษะด้านต่าง ๆ ได้ รวมถึง นย์ Innogineer Studio จะช่วยเชื่อมต่อกับระบบสนับสนุนของมหาวิทยาลัยมหิดล (Entrepreneurial Ecosystem) หลายส่วน เช่น หน่วยบ่มเพาะธุรกิจ ที่สนับสนุนการพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์เพื่อต่อยอดในเชิงพาณิชย์ด้วย ซึ่งจากความเชื่อมโยงของนักวิจัยในโครงการนี้จะนำไปสู่การดำเนินการวิจัยและการใช้งานนวัตกรรมที่ทำการออกแบบอย่างครบวงจรและยั่งยืนผ่านทางเครือข่ายพันธมิตรด้านการวิจัย และเป็นฐานด้านวิจัยที่จะสามารถต่อยอดเพื่อสร้างนวัตกรรมที่มีความเชื่อมโยงกับโครงการวิจัยเดิมหรือนวัตกรรมใหม่ ๆ ในอนาคต 3. เทคโนโลยีด้านซีเอ็นซี: ภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ โดยห้องปฏิบัติการ MU’FlexLab ของคณะผู้วิจัยมีประสบการณ์การด้านการพัฒนาการประกอบ Mini-CNC ซึ่งเป็นพื้นฐานแนวคิดของการซ่อมประกอบทั้งทางกลและชุดควบคุมของระบบ CNC โดยทักษะที่เกิดขึ้น สามารถนำไปสู่การทำงานบนเครื่องอุตสาหกรรมได้ โดยาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการในปัจจุบันมีความพร้อมของเครื่อง Mini-CNC ที่พัฒนาขึ้นเอง 5 ยูนิต และ Industrial CNC 4 เครื่อง เพื่อรองรับการฝึกอบรมและพัฒนาทักษะทางด้านเทคโนโลยีซีเอ็นซี 4. เทคโนโลยีด้านหุ่นยนต์จำลอง: ภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ โดยห้องปฏิบัติการ MU’FlexLab ของคณะผู้วิจัยมีประสบการณ์ทางการอบรม Reskill/Upskill ได้รับทุนสนับสนุนจากกระทรวงวิทย์ในเรื่องของการใช้ VR Technology of Robot Simulation and Offline Teaching ซึ่งได้รับความสนใจจากประชาชนทั่วไป ทำให้บุคคลทั่วไปสามารถเข้าถึงวิทยาการหุ่นยนต์ได้รวดเร็ว รวมถึงความสำเร็จของ Platform สำหรับการเชื่อมต่อหุ่นยนต์อุตสาหกรรมกับอุปกรณ์ต่างๆ และความเชี่ยวชาญทั้ง 6 axis industrial robot และ Collaborative Robot: Cobot ที่มีการอินทิเกตร่วมกับอุปกรณ์หรือเครื่องจักรต่าง ๆ ได้อย่างสำเร็จ และมีความพร้อมทางการค้าทักษะทางด้านวิชาชีพ: ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล โดยห้องปฏิบัติการทางกล และภาควิชาวิศวกรรมอุตสาหการ โดยห้องปฏิบัติการ MU’FlexLab ของคณะผู้วิจัย มีประสบการณ์และจัดการเรียนการสอนในรายวิชาด้านทักษะในโครงการวิจัย ทั้งทักษะทางด้านการล้างและการทำความสะอาดแอร์แบบมืออาชีพ ทักษะทางด้านการเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่องยนต์ และทักษะด้านเทคโนโลยีการเชื่อม รวมทั้งมีอุปกรณ์และเครื่องมือที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทั้ง 3 ด้าน
เป้าหมายเมื่อจบโครงการ: 7 — 7. refinement of project and/or solution and, if needed, retesting in relevant environment with relevant stakeholders
แนวปฏิบัติการเตรียมความพร้อมของคนและสังคม หลังจากนำแอปพลิเคชันและเว็บไซต์ไปใช้งานในสภาพแวดล้อมจริงของชุมชนบางกอกน้อย และชุมชุนอำเภอพุทธมณฑล สถานพยาบาลจะสามารถเฝ้าระวังสุขภาพจิตในชุมชนและสามารถกำหนดนโยบายเพื่อส่งเสริมช่วยเหลือผู้สูงอายุในชุมชนได้ สามารถสังเคราะห์แนวปฏิบัติการเตรียมคนและสังคมต่อผู้กำหนดนโยบายได้้หลังจากเสร็จสิ้นโครงการวิจัยผู้สูงอายุและเยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการจะได้รับการพัฒนาทักษะทางด้านวิศวกรรม เพื่อสร้างกิจกรรมเสริมให้กับตนเอง ได้รับการพัฒนาทักษะทางด้านอาชีพเพื่อนำไปหารายได้ในชีวิตประจำได้ รู้สึกมีคุณค่าในตนเอง และมีการรับรู้ความสามารถของตนเอง และเชื่อมต่อระหว่างสองวัยผ่านกิจกรรมในโครงการ และจะมีการประเมินและติดตามผลกับผู้สูงอายุและเยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ได้ ข้อเสนอแนะเบื้องต้นเพื่อให้เกิดผลกระทบในวงกว้างในชุมชนต่อไป นอกจากนั้นผลการศึกษาที่ได้รับจากโครงการวิจัยนี้จะสามารถต่อยอดในขยายผลในชุมชนอื่น ๆ นอกเหนือจากพื้นที่นำร่อง เช่น ในพื้นที่จังหวัดลพบุรี ส่วนช่างกลโรงงาน วิทยาลัยเทคนิคลพบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดศูนย์กลางในภาคกลางและจัดเป็นพื้นที่จังหวัดศูนย์รวมราชการ ซึ่งคณะวิศวกรรมศาสตร์ มี mou ร่วมกัน และมีการจัดโครงการด้านการพัฒนากำลังคนในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา
มีร่างข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการในการพัฒนาชุมชนคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้มี mou ร่วมกับ ชมรมผู้สูงอายุทองอุไร และโรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย นครปฐม (พระตำหนักสวนกุหลาบมัธยม) ที่เป็นพื้นที่ศึกษานำร่อง มีการจัดการอบรม Reskill/Upskill และทักษะด้านต่าง ๆ ให้กับชมรมผู้สูงอายุทองอุไร ตำบลศาลายา เช่น กิจกรรม "ประชุมเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุทองอุไร ตำบลศาลายา (วางนโยบายสร้างรายได้อย่างมีสุข)" (https://www.eg.mahidol.ac.th/egmu/78-content/3115-2021-06-29-13-10-32.html) กิจกรรม "ประชุมเครือข่ายชมรมผู้สูงอายุทองอุไร ตำบลศาลายา (การสร้างแผนการตลาด)" (https://www.eg.mahidol.ac.th/egmu/78-content/3114-2021-06-29-13-01-21.html) และโครงการ “อบรมความปลอดภัยในการใช้ระบบกล้องวงจรปิดให้กับผู้สูงอายุ” ชมรมผู้สูงอายุทองอุไร ตำบลศาลายา (https://www.eg.mahidol.ac.th/egmu/78-content/3120-2021-06-30-05-43-44.html) เป็นต้น และโครงการร่วมกับ โรงเรียนกาญจนาภิเษกวิทยาลัย นครปฐม (พระตำหนักสวนกุหลาบมัธยม) เช่น กิจกรรมเปิดโลกวิศวกรรม IEMU นอกจากนั้นยังมีการสัมภาษณ์ในการศึกษา วิจัย แนวทางการพัฒนาหรือแก้ปัญหาที่กำหนดขึ้นร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง คือ กลุ่มผู้สูงอายุ ในพื้นที่นำร่อง ถึงหัวข้อหรือประเด็นที่ชุมชนต้องการพัฒนา เพื่อนำมาเป็นเป้าหมายในโครงการวิจัยนี้ ปัจจุบันได้มีการทดสอบเทคโนโลยีสุขภาพจิตกับผู้สูงอายุในรูปแบบ focus group กับสถานประกอบการศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ