คนรุ่นใหม่รักบ้านเกิด : การสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง คนรุ่นใหม่รักบ้านเกิด : การสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) ศึกษาปัจจัยที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ๓) เพื่อนำเสนอแนวทางการบริหารเพื่อขยายผลเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี มีขั้นตอนการดำเนินการวิจัย ๕ ระยะ ระยะที่ ๑ เป็นการศึกษาเอกสาร โดยการศึกษา แนวคิด ทฤษฎี หลักธรรมในพระพุทธศาสนา ที่เกี่ยวกับการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ระยะที่ ๒ การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) ด้วยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ระยะที่ ๓ การสนทนากลุ่ม เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ระยะที่ ๔ การจัดกิจกรรมกับคนรุ่นใหม่ในชุมชน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ ให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่าในสิ่งที่ตนเองและชุมชนมี ช่วยให้คนรุ่นใหม่มีเป้าหมายที่ชัดเจนในการสร้างนวัตกรรมให้กับชุมชนบ้านเกิด ระยะที่ ๕ การจัดเสวนากลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ เพื่อตรวจสอบรูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ โดยการลงพื้นที่ชุมชนที่กำลังพัฒนานวัตกรรม จัดเสวนาร่วมกับเครือข่ายชุมชนและกลุ่มนวัตกรชุมชน ผลการศึกษาปัจจัยที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ พบว่า ๑) ปัจจัยภายในที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ประกอบด้วย ๑. มีความกตัญญูกตเวที ๒. มีเป้าหมายชีวิตชัดเจน ๓. มีความคิดเชิงบวก ๔. มีความเพียรพยายามไม่ย่อท้อ ๕. มีความคิดสร้างสรรค์ ๒) ปัจจัยภายนอกที่เอื้อต่อการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ประกอบด้วย ๑. การสนับสนุนจากครอบครัว ๒. การมีกัลยาณมิตร ๓. การมีเครือข่ายความรู้ ๔. ความร่วมมือของชุมชน ๕. ทุนทางสังคมในชุมชนพื้นที่ ผลการพัฒนารูปแบบการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ มีองค์ประกอบที่เป็นปัจจัยสำคัญ ประกอบด้วย ๑) แนวทางการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ มีองค์ประกอบที่สำคัญ ได้แก่ ๑. การเข้าใจจุดแข็งของตนเองและพื้นที่ ๒. การมองหาโอกาสอย่างสร้างสรรค์ ๓. การลงมือทำให้เกิดผล ๔. การขยายเครือข่ายจากสังคมเล็ก ๆ ๒) กระบวนการสร้างความร่วมมือเพื่อส่งเสริมการสร้างเครือข่ายนวัตกรรักษ์ถิ่นในการพัฒนาชุมชนเชิงพื้นที่ ได้แก่ ๑. การสร้างคุณค่าให้ชุมชน ๒. การสร้างแรงบันดาลใจ ๓. การระดมความคิด แนวทางในการพัฒนาการบริหารนวัตกรรมชุมชนท้องถิ่นสู่ความยั่งยืน ได้แก่ ๑. การเรียนรู้พัฒนาอย่างต่อเนื่อง ๒. ความยืดหยุ่นและการปรับตัว ๓. การสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย ๔.การสร้างรายได้เพื่อชุมชน

คำสำคัญ