การพัฒนาศักยภาพด้านอาชีพของผู้สูงอายุเพื่อลดการพึ่งพาสังคม

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยฯ ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การประกอบอาชีพและรายได้ของผู้สูงอายุ เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาอาชีพให้แก่ผู้สูงอายุและเพื่อทดลองนำรูปแบบการพัฒนาอาชีพผู้สูงอายุไปใช้ในพื้นที่ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานทั้งวิจัยเชิงปริมาณในพื้นที่ วิจัยเชิงคุณภาพ และทดลองปฏิบัติการในพื้นที่ ตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ ผู้สูงอายุในพื้นที่ความรับผิดชอบของสำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 10 โดยจัดเก็บจากตัวอย่าง จำนวน 438 คน และผู้ให้ข้อมูลหลัก 120 คน ซึ่งสามารถสรุปผลการศึกษาได้ดังนี้ ผู้สูงอายุกลุ่มตัวอย่าง ก่อนเกษียณอายุและหลังเกษียณอายุ ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีรายได้หลักมาจากเบี้ยยังชีพ ผู้ที่มีศักยภาพในการทำงานด้านหัตถกรรมและมีความพร้อมในการประกอบอาชีพสร้างรายได้ มีความต้องการรับการสนับสนุน ในรูปแบบเงินทุนประกอบอาชีพ การจัดหางานที่เหมาะสม และการสนับสนุนในการจัดการอบรมอาชีพ ส่วนรูปแบบการพัฒนาอาชีพของกลุ่มอาชีพผู้สูงอายุ มี 4 แนวทาง คือ การพัฒนาการตลาด การอบรมอาชีพ การสนับสนุนเงินทุนประกอบอาชีพ และการพัฒนารูปแบบของสินค้าและบรรจุภัณฑ์ รวมทั้งการทดลองอบรมให้ความรู้ในเรื่องการตลาดอย่างง่ายให้แก่กลุ่มอาชีพผู้สูงอายุและผู้สูงอายุที่มีอาชีพและสนใจ ข้อเสนอแนะ ด้านนโยบาย ภาครัฐควรกำหนดให้เบี้ยยังชีพ เป็นสวัสดิการตามกฎหมาย มีการจ้างงานผู้สูงอายุ ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุได้ทำอาชีพที่เหมาะสมกับวัย ประสบการณ์ และสมรรถภาพทางร่างกาย รวมทั้งเสริมสร้างให้ผู้สูงอายุมีทัศนคติเชิงบวกต่อการทำงาน และเตรียมความพร้อมในการสร้างความมั่นคงด้านรายได้ให้กับผู้ที่เกิดระหว่างปี พ.ศ.2502-2526 ด้านปฏิบัติการ องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น ควรมีการจัดแผนพัฒนาอาชีพให้กับกลุ่มอาชีพที่มีอยู่แล้วในชุมชนโดยการพัฒนาสินค้าที่เป็นนวัตกรรมควบคู่กับการท่องเที่ยว มีแผนพัฒนาอาชีพให้กับผู้สูงอายุที่ต้องการทำงาน และทำความตกลงร่วมมือกับภาคเอกชนในการทำกิจกรรมเพื่อสังคม (CSR) ในการสร้างอาชีพให้กับผู้สูงอายุ และข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไป ควรศึกษาการพัฒนาสินค้านวัตกรรมของผู้สูงอายุ บนพื้นฐานภูมิปัญญา และปัจจัยที่มีผลต่อทัศนคติเชิงบวกของผู้สูงอายุต่อการทำงานหารายได้

คำสำคัญ