ศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุที่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงบรรยาย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ ตามบริบทวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน 2) เปรียบเทียบความต้องการพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุในเขต อาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง และ 3) ศึกษาเปรียบเทียบบทบาทของพยาบาลวิชาชีพในการส่งเสริม สนับสนุนศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ ในเขตอาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง กลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย ผู้ดูแลผู้สูงอายุ จานวน 210 คน สาหรับการตอบแบบสอบถาม และ พยาบาลวิชาชีพที่รับผิดชอบงาน ผู้สูงอายุ จานวน 5 คน และ ผู้ดูแลผู้สูงอายุจานวน 5 คน สาหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก สุ่มตัวอย่างผู้ดูแล ผู้สูงอายุแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถาม ข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ และแบบสอบถามความต้องการพัฒนาศักยภาพของ ผู้ดูแลผู้สูงอายุ โดยมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.90 และ 0.85 ตามลาดับ รวมทั้งแนวคาถามสัมภาษณ์ เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติทดสอบความแตกต่างของค่าเฉลี่ย t-test และข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุในเขตอาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง อยู่ในระดับสูง ( X = 4.05 และ 4.09 ตามลาดับ) ความต้องการพัฒนาความสามารถของผู้ดูแลผู้สูงอายุ เขตอาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง อยู่ในระดับสูง (X = 4.11 และ 4.15 ตามลาดับ) 2) ความต้องการ พัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุในเขตอาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสาคัญ ทางสถิติ 3) บทบาทของพยาบาลวิชาชีพในการส่งเสริมสนับสนุนศักยภาพผู้ดูแลผู้สูงอายุ ในเขตอาเภอ เมืองและนอกเขตอาเภอเมือง จากการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพพบว่าไม่แตกต่างกัน พยาบาลวิชาชีพ มุ่งเน้นให้ความรู้แก่ผู้ดูแลเป็นรายบุคคลเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพร่างกายและจิตใจของผู้สูงอายุที่ติดเตียง และหรือมีโรคเรื้อรังเป็นส่วนใหญ่ จากผลการวิจัยจะเห็นได้ว่า ผู้ดูแลในเขตอาเภอเมืองและนอกเขตอาเภอเมือง มีศักยภาพ และมีความต้องการพัฒนาศักยภาพในการดูแลผู้สูงอายุ ดังนั้นบุคลากรสุขภาพโดยเฉพาะพยาบาลวิชาชีพ ควรมีบทบาทในการส่งเสริมความรู้และทักษะเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุทุกกลุ่ม ทั้งกลุ่มที่ ติดสังคม ติดบ้านและติดเตียงเพื่อให้ผู้ดูแลดารงไว้ซึ่งศักยภาพและความสามารถในการดูแลผู้สูงอายุ ต่อไป

คำสำคัญ