การพัฒนาศักยภาพการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลผู้สูงอายุในจังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อศึกษา ๑) สถานการณ์ด้านสุขภาพและการรับรู้ตนเองของผู้สูงอายุในชุมชน ๒) การรับรู้และทัศนคติของประชาชนต่อผู้สูงอายุในชุมชน ๓) ปัจจัยอุปสรรคและปัจจัยสนับสนุนต่อศักยภาพการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในชุมชน และ ๔) พัฒนาศักยภาพการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดอุบลราชธานี ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้สูงอายุ ผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว อาสาสมัครสาธารณสุข เจ้าหน้าที่สาธารณสุข/บุคลากรทางการแพทย์ และเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ผู้ใหญ่บ้าน เจ้าอาวาส ประธานชุมชน กลุ่มแม่บ้าน/กลุ่มพัฒนำสตรี ผู้นำเยาวชน ทำการคัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์ เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การสร้างรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนผ่านกิจกรรมย่อยเพื่อระดมความคิดเห็น ผลการเรียนรู้โดยกระบวนการวิเคราะห์ชุมชนแบบมีส่วนร่วม พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่พึ่งพาตนเองด้านเศรษฐกิจได้ ทำให้สามารถเข้าร่วมออกกำลังกายทุกเช้า มีการพบปะพูดคุยกันระหว่างสมาชิกในกลุ่ม ช่วยลดปัญหาความเครียด ความกังวลของผู้สูงอายุได้ นอกจากนี้ยังสามารถใช้เวลาว่างในการทำประโยชน์แก่ชุมชนในโอกาสต่างๆ การมีส่วนร่วมด้านกิจกรรมนันทนาการ การทัศนศึกษาต่างๆ แต่อย่างไรก็ตามพบปัญหาว่ายังมีผู้สูงอายุในชุมชนที่ขาดโอกาสในการเข้าถึงสุขภาวะ สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากเรื่องเศรษฐกิจที่ผู้สูงอายุต้องทำงานหาเลี้ยงชีพตนเองอยู่ จึงทำให้ไม่สะดวกในการรวมกลุ่ม จึงนำมาสู่ข้อสรุปให้มีการประชาสัมพันธ์และออกเยี่ยมเยือนผู้สูงอายุกลุ่มดังกล่าว เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างสมาชิก และเพิ่มกิจกรรมบูรณาการด้านการสร้างเสริมสุขภาพ ดังนั้นจึงนำมาสู่การจัดรูปแบบกิจกรรมทั้ง ๔ ด้าน คือ อาหารเพื่อสุขภาพ การออกกำลังกาย การพัฒนาด้านจิตใจและสังคมและการดูแลตนเอง

คำสำคัญ