การศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสารชีวโมเลกุลในการไม่เจริญเติบโตของปลายยอดเกสรเพศเมียของลำไยพันธุ์อีดอในฤดูหนาว โดยเทคนิคเมทาโบโลมิกส์

บทคัดย่อ

การวิเคราะห์ทางด้านเมทาโบโลมิกส์ในดอกเพศเมียของลาไยสายพันธุ์อีดอ (Dimocarpus longan Lour. var. Daw) ที่อยู่ในระยะดอกบาน ที่ฟาร์ม 900 ไร่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จังหวัดเชียงใหม่ งานวิจัยนี้ได้นาเทคนิคการสกัดสารเมทาโบไลท์ในดอกลาไยพันธุ์อีดอมาใช้ในการวิเคราะห์วิถีเมทาโบลิซึม และคุณภาพดอกลาไย เพื่อเพิ่มการแสดงออกของสารเมทาโบไลท์ในการวิเคราะห์ทางด้านเมทาโบโลมิกส์ การศึกษาเบื้องต้นนี้มีการเปรียบเทียบตัวอย่างดอกลาไยเพศเมียปกติกับดอกลาไยสมบูรณ์เพศที่อยู่ในระยะดอกบานในฤดูฝน (ช่วงเดือนมิถุนายน ถึง กรกฏาคม) เพื่อหาสภาวะที่เหมาะสมในการสกัดและวิเคราะห์ด้วยเทคนิค โครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง-แมสสเปคโตรเมตทรี (liquid chromatography mass spectrometry, LC-MS/MS) ทาการสกัดดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมียในเมทานอล 50% แล้วจึงวิเคราะห์ Metabolite fingerprint ด้วย LC-qTOF-MS ผลลัพธ์จากการวิเคราะห์ด้วยเทคนิค Positive mode พบว่าโครมาโทแกรมของดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมียมีความคล้ายคลึงกัน เช่นเดียวกับ การวิเคราะห์ด้วยเทคนิค Negative mode พบความคล้ายคลึงกันของโครมาโทแกรมจากดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมีย เมื่อทาการค้นหาสารเมทาโบไลท์จากโครมาโทแกรมชนิดบวก(Positive mode) ด้วยโปรแกรม Mass hunter สามารถแยกสารเมทาโบไลท์ที่น่าจะเป็น (Putative metabolite) จากดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมียได้ 78 และ 83 ชนิดตามลาดับ ในจานวนนี้มีสารเมทาโบท์ 6 ชนิด ที่พบได้ทั้งดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมีย สาหรับการวิเคราะห์ด้วยเทคนิค Negative mode จากดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมียได้ 45 และ 67 ชนิดตามลาดับ ในจานวนนี้มีสารเมทาโบท์ 3 ชนิด ที่พบได้ทั้งดอกสมบูรณ์เพศและดอกเพศเมีย ดังนั้นวิธีการสกัดสารเมทาโบไลท์ด้วยสภาวะนี้มีการแสดงออกของสารเมทาโบไลท์ที่มีความเหมาะสมสาหรับการหาตัวบ่งชี้ความผิดปกติทางสรีรวิทยาของดอกเพศเมียลาไยพันธุ์อีดอในขั้นตอนต่อไป อย่างไรก็ตามยังรอผลการวิเคราะห์ทางเมทาโบโลมิกส์ในระดับสูงด้วยเทคนิคการแยกชนิดของสารเมทาโบไลท์ด้วยเทคนิค LC-MS/MSในการระบุชนิดของสารเมทาโบไลท์ที่คาดว่าเป็นเมทาโบไลท์บ่งชี้ความผิดปกติทางสรีรวิทยาของดอกเพศเมียที่อยู่ในระยะดอกบานในฤดูหนาวได้ (ช่วงเดือนธันวาคม ถึง มกราคม)

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ