แนวทางการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่าโดยกระบวนการมีส่วนร่วม กรณีศึกษาเมืองเชียงใหม่

บทคัดย่อ

จากคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมของเมืองเก่าเชียงใหม่ที่สั่งสม และส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่นตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ซึ่งยังคงปรากฏหลักฐาน และรูปแบบการดาเนินการทางด้านวัฒนธรรมให้เห็นในเขตเมืองเก่าเชียงใหม่จนถึงทุกวันนี้ แม้การเติบโตของเศรษฐกิจและความเปลี่ยนแปลงทางด้านกายภาพและสังคมจะเกิดกับพื้นที่เมืองเก่าอย่างรวดเร็ว และรุนแรง ส่งผลให้เกิดควรกังวลจากหลายฝ่ายว่าความเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะยิ่งส่งผลกระทบต่อมรดกทางวัฒนธรรมของเมืองมากยิ่งขึ้นในอนาคต โครงการแนวทางการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่าโดยกระบวนการมีส่วนร่วม กรณีศึกษาเมืองเชียงใหม่ จึงได้ทาสารวจและวิเคราะห์ศักยภาพ ปัญหา อุปสรรค และโอกาสของแนวทางการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมเมืองเก่าโดยกระบวนการมีส่วนร่วม ผ่านการศึกษาและสารวจชุมชนในพื้นที่ ศึกษากลุ่มภาคประชาสังคม และหน่วยงานภาครัฐถึงบทบาทหน้าที่ และวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการขับเคลื่อน การทดลองโครงการนาร่อง พร้อมเสนอแนวทางสนับสนุนการมีส่วนร่วม และพัฒนาการทางานร่วมกันอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม โดยผลการศึกษาพบว่า คนเชียงใหม่มีความคิดว่าวัด ศาสนสถาน โบราณสถาน พิธีกรรมกรรมทางศาสนาและความเชื่อ รวมไปถึงจารีตประเพณี คือมรดกทางวัฒนธรรมที่สาคัญอันดับต้นที่ควรได้รับอนุรักษ์ และส่งเสริมให้เกิดการดูแลรักษาร่วมกันในทุกภาคส่วน โดยมีข้อเสนอแนะไว้ว่า 1.ให้มีการพัฒนากลไกการทางานด้านการอนุรักษ์ระดับเมืองขึ้น เพื่อเป็นพื้นที่กลางในการทางานอนุรักษ์ที่มีความคล่องตัวสามารถสนับสนุนงานในระดับเมือง และระดับชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านการสนับสนุนของภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคเอกชน โดยให้ชุมชนในพื้นที่เข้ามามีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องสม่าเสมอ 2.จัดให้มีนโยบาย และโครงการการพัฒนาศักยภาพการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมภายในชุมชน ผ่านการส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพระดับบุคคล การมีแผนปฏิบัติการด้านการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมระดับชุมชน การส่งเสริมให้มีการทางานอย่างต่อเนื่องสม่าเสมอผ่านโครงการขนาดเล็กในชุมชน และ การสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงการทางานและองค์ความรู้ในระดับชุมชนถึงชุมชน ซึ่งจะส่งผลต่อการพัฒนาจิตสานึกระดับบุคคลภายในชุมชน และส่งผลให้เกิดการสร้างความเข้มแข็งในระดับเครือข่ายชุมชน และระดับเมืองต่อไป

คำสำคัญ