การศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น กรณีศึกษา : คุ้มในเขตเมืองเก่าจังหวัดน่าน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การศึกษาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น กรณีศึกษาคุ้มในเขตเมืองเก่าจังหวัดน่าน เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาเพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกและการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ วัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นประเภทคุ้ม ศึกษารูปแบบและอิทธิพลจากภายนอก ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในจังหวัดน่าน ขอบเขตของการศึกษา เป็นคุ้มจำนวน 6 คุ้ม โดยคัดเลือกคุ้มที่สามารถศึกษาได้ การศึกษาใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ คือ การสำรวจภาคสนาม โดยการสำรวจรังวัด ถ่ายภาพ ทำแบบจำลอง เขียนแบบเพื่อศึกษาโครงสร้าง จดบันทึกการสัมภาษณ์เจ้าของและผู้ครอบครองปัจจุบัน เพื่อความเข้าใจในการใช้งานในอดีต ความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการอยู่อาศัยในอดีต ศึกษาภูมิปัญญาในการสร้างและออกแบบ การใช้วัสดุและคุณค่าทางสถาปัตยกรรม วิเคราะห์หาเอกลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นของอาคารประเภทคุ้ม ผลการศึกษาพบว่า เอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นประเภทคุ้มในเขตเมืองเก่าจังหวัดน่าน มีเอกลักษณ์ 2 กลุ่ม คือ อาคารที่ก่อสร้างด้วยอิฐฉาบปูนทั้งหลังและอาคารที่ก่อสร้างด้วยโครงสร้างไม้ มีการใช้วัสดุและเทคนิคการก่อสร้างที่มีรูปแบบและอิทธิพลจากชาติตะวันตก ซึ่งเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นประเภทคุ้มในเขตเมืองเก่าจังหวัดน่าน มีการจัดการใช้สอยภายในเพื่อเป็นศูนย์การเรียนรู้ทางสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น และพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เพื่อเป็นการปลุกจิตสำนึกให้ประชาชนทั่วไปเห็นคุณค่าของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่แสดงถึงภูมิปัญญา ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมท้องถิ่นของเมืองเก่าน่าน สามารถพัฒนารูปแบบทางสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะไปสู่การสร้างสถาปัตยกรรมใหม่ที่ประชาชนทั่วไปใช้เป็นแบบอย่างได้ต่อไป แสดงถึงคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและสภาพแวดล้อมทาง ศิลปวัฒนธรรมของจังหวัดน่าน เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาขอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในอนาคต คำสำคัญ : สถาปัตยกรรมพื้นถิ่น คุ้ม เมืองเก่าจังหวัดน่าน

คำสำคัญ