ปัญญาประดิษฐ์สำหรับคัดกรองผู้ป่วยโรคซึมเศร้าและโรคทางจิตเวชอื่น ๆ ด้วยการวิเคราะห์คุณลักษณะเด่นของเสียงพูดจากชุดทดสอบทางจิตเวชภาษาไทย

บทคัดย่อ

ภาวะซึมเศร้า คือ ภาวะทางจิตเวชที่ผู้ป่วยรู้สึกเศร้า ไร้ค่า และสิ้นหวัง เป็นภาวะทางจิตเวชที่ร้ายแรงที่มีผลกับชีวิตผู้ป่วย หากมีภาวะซึมเศร้าต่อเนื่องยาวนาน อาการต่าง ๆ อาจลุกลามไปสู่ปัญหาสุขภาพที่ร้ายแรง และอาจถึงแก่ชีวิตหรือฆ่าตัวตายได้ ปัญหาส่วนใหญ่ที่พบในปัจจุบันคือจำนวนของผู้ปฏิบัติงาน จิตแพทย์ หรือนักจิตวิทยามีจำนวนไม่เพียงพอต่อผู้ป่วย รวมถึงปัญหาด้านทัศนคติที่ตีตราต่อผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าส่งผลให้ผู้ป่วยไม่ยอมรับการตรวจและการรักษาตามกระบวนการ ด้วยข้อจำกัดดังกล่าว คณะผู้วิจัยจึงพัฒนาแบบจำลองปัญญาประดิษฐ์สำหรับคัดกรองผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าและความผิดปกติทางจิตเวชอื่น ๆ ด้วยการวิเคราะห์คุณลักษณะเด่นของเสียงพูดจากชุดทดสอบทางจิตเวชภาษาไทยจำนวน 32 ข้อร่วมกับคะแนนจากแบบทดสอบสุขภาพผู้ป่วยหรือ PHQ-9 ผลการทดลองจากอาสาสมัครงานวิจัยจำนวน 120 คน แบ่งเป็นอาสาสมัครที่มีภาวะซึมเศร้า อาสาสมัครที่มีความผิดปกติทางจิตเวชอื่น และอาสาสมัครกลุ่มควบคุมจำนวนกลุ่มละ 40 คน พบว่าการใช้คำถาม 4 ข้อร่วมกับคะแนน PHQ-9 สามารถคัดกรองผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าและความผิดปกติทางจิตเวชอื่น ๆ ได้ด้วยค่าความไวร้อยละ 90.83 และค่าความจำเพาะร้อยละ 95.42 ท้ายที่สุด คณะผู้วิจัยได้พัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับใช้งานจริงโดยเชื่อมต่อกับแบบจำลองผ่านการคำนวณแบบกลุ่มหมอก เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถใช้งานได้ในทุกพื้นที่ทั่วประเทศไทย

คำสำคัญ