พุทธนวัตกรรมการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตเพื่อแก้ปัญหาโรคซึมเศร้าของผู้สูงอายุในจังหวัดลำพูน

บทคัดย่อ

รายงานการวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑. เพื่อศึกษาปัญหาและสาเหตุของโรคซึมเศร้าของผู้สูงอายุในจังหวัดลำพูน ๒. เพื่อศึกษากระบวนการพุทธนวัตกรรมการแก้ปัญหาสุขภาวะทางจิตด้านโรคซึมเศร้าในจังหวัดลำพูน และ ๓. เพื่อเผยแพร่พุทธนวัตกรรมการแก้ปัญหาสุขภาวะทางจิตด้านโรคซึมเศร้าในจังหวัดลำพูน โดยใช้ระเบียบวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน ๒๐ คน และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เป็นการทดลองกับผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคซึมเศร้า จำนวน ๒ ราย โดยนำชุดกิจกรรมพุทธนวัตกรรมการเสริมสร้างสุขภาวะทางจิตเพื่อแก้ปัญหาโรคซึมเศร้าไปให้ผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคซึมเศร้าปฏิบัติและติดตามประเมินผลการปฏิบัติ ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content Analysis Technique) พร้อมทั้งนำเสนอโดยวิธีการพรรณนาอ้างอิงคำพูดบุคคล ผลการวิจัยพบว่า ๑. ปัญหาและสาเหตุของโรคซึมเศร้าของผู้สูงอายุในจังหวัดลำพูน มี ๔ ด้าน คือ ด้านร่างกาย ผู้สูงอายุมีโรคประจำตัวเรื้อรังที่รักษาไม่หายขาด มีความวิตกกังวลต่ออาการเจ็บป่วย ขาดความรู้ความเข้าใจในโรคที่เป็นอยู่ ด้านจิต ผู้สูงอายุมีความน้อยใจที่ไม่ได้รับการดูแลเอาใจใส่จากบุตรหลาน ทำให้เกิดภาวะเครียดสะสมจากอาการป่วยด้านร่างกาย บางรายเกิดจากการสูญเสียบุคคลในครอบครัวคู่ชีวิต ทำให้รู้สึกโดดเดี่ยวเหงา ด้านสังคม ผู้สูงอายุเป็นวัยที่มีบทบาทในด้านชุมชนที่น้อยลง อำนาจการตัดสินใจน้อยลง การให้โอกาส การให้ความสำคัญของผู้สูงอายุในด้านชุมชนน้อยลง จึงทำให้ผู้สูงอายุเข้าสังคมน้อยลง และด้านเศรษฐกิจ ผู้สูงอายุบางส่วนไม่สามารถจะเกษียรตัวเองได้ เพราะยังต้องหาเลี้ยงครอบครัว หาเลี้ยงตนเองและจุนเจือบุตรหลานอยู่ เงินที่ได้มาไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงชีพ ทำให้เครียดจนทำให้เป็นโรคซึมเศร้า๒. กระบวนการพุทธนวัตกรรมการแก้ปัญหาสุขภาวะทางจิตด้านโรคซึมเศร้าในจังหวัดลำพูน พบว่า ผู้สูงอายุควรยึดหลักธรรมคำสอบของพุทธศาสนามาเป็นคติในการดำเนินชีวิต เพื่อให้เกิดปัญญารู้แจ้งเห็นจริง และสามารถปรับตัวปรับใจรับกับเหตุการณ์ต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่ได้คาดหมายได้อย่างมีสติ ซึ่งหลักธรรมที่นำมาใช่ คือ หลักธรรมภาวนา ๔ กายภาวนา ศีลภาวนา ปัญญาภาวนา และจิตภาวนา การจะเข้าสู่กระบวนการหลักภาวนา ๔ ให้ได้ประสิทธิผลอย่างแท้จริง ควรปฏิบัติตามชุดกิจกรรม ชื่อว่า ๓ป ๑ส โดย ป.ที่ ๑ หมายถึง ปลูก คือปลุกความคิดเชิงบวกในผู้สูงอายุด้วยการปลูก ป.ที่ ๒ หมายถึง ประดิษฐ์ คือประดิษฐ์สิ่งที่เป็นประโยชน์ ป.ที่ ๓ หมายถึง ปล่อย คือ ปล่อยวางความทุกข์กาย ทุกข์ใจ และ ๑ส หมายถึง การสร้างสรรค์สังคม คือ การส่งเสริมกิจกรรมจิตอาสาพัฒนาสังคม ๓. การเผยแพร่พุทธนวัตกรรมการแก้ปัญหาสุขภาวะทางจิตด้านโรคซึมเศร้า ได้ดำเนินการเผยแพร่โดยการจัดประชุมสัมมนาทางวิชาการ โดยชุดชื่อกิจกรรม ๓ป ๑ส เป็นชุดกิจกรรมที่ประกอบด้วย ๔ ชุดกิจกรรม คือ ชุดที่ ๑ ปลูก การปลูกนี้ก่อเกิดประโยชน์ในมิติด้านจิตใจ ที่ผู้ปลูกมีความหวังในชีวิต ลดความซึมเศร้าในใจลง มีพลังที่จะต่อสู้กับการดำเนินชีวิตต่อไปได้อีกครั้ง มิติด้านร่างกาย เป็นการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ปลอดสารพิษ ไม่ทำลายสุขภาพ มิติด้านสังคม ผู้ที่ดำเนินกิจกรรมจะเกิดการส่งต่อข้อมูลความสำเร็จของตนเองให้กับคนในครอบครัวและคนรอบข้าง จึงเกิดปฏิสัมพันธ์ในสังคมที่ดี ลดอาการซึมเศร้า โดดเดียวลงได้ และในมิติด้านเศรษฐกิจ ด้วยการปลูกพืชที่มีต้นทุนต่ำแต่ได้ผลผลิตมากขึ้น เมื่อเทียบกับจำนวนเงินที่ต้องจ่ายเพื่อการซื้อ ดังนั้น การปลูกพืชไว้สำหรับการบริโภคจึงเป็นแนวทางที่จะช่วย…

ระดับความพร้อมของโครงการ