การสร้างอัตลักษณ์พุทธวิถี เพื่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องการสร้างอัตลักษณ์พุทธวิถี เพื่อสุขภาวะจิตของผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด มีวัตถุประสงค์ดังนี้ ๑) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์พุทธวิถีของโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด ๒) เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างอัตลักษณ์พุทธวิถี เพื่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุจังหวัดร้อยเอ็ด ๓) เพื่อวิเคราะห์อัตลักษณ์พุทธวิถี เพื่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ดการวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงผสม (Mixed Method) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยการใช้แบบสอบถาม การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi – Experimental Research) โดยการใช้แบบสอบถาม โปรแกรมการทดลอง ซึ่งประกอบด้วย การอบรมให้ความรู้ การฝึกปฏิบัติกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา กับกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้สูงอายุ ในโรงเรียนผู้สูงอายุ ๔ แห่ง ได้แก่ ๑) โรงเรียนผู้สูงอายุทเศบาลตำบลจังหาร ๕๑ คน ๒) โรงเรียนผู้สูงอายุองค์การบริหารส่วนตำบลบึงงาม ๕๒ คน ๓) โรงเรียนผู้สูงอายุเทศบาลตำบลท่าม่วง ๑๑๘ คน ๔) โรงเรียนผู้สูงอายุองค์การบริหารส่วนตำบลหนองบัว ๒๐๐ คน รวมทั้งหมด ๔๒๑ คน และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Dept Interview) จากผู้ให้ข้อมูลหลัก (Key Informants) ที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้นำท้องถิ่น ผู้บริหารโรงเรียนผู้สูงอายุ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และตัวแทนภาครัฐ ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานวิจัยครั้งนี้จากโรงเรียนผู้สูงอายุทั้ง ๔ แห่ง ๆ ละ ๑๒ คน รวมทั้งหมด ๔๘ คน นำมาวิเคราะห์ สังเคราะห์ให้ได้ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ผลการวิจัยพบว่า๑) อัตลักษณ์พุทธวิถีโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด ในภาพรวมข้อมูลการดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุของพื้นที่ทั้ง ๔ แห่ง มีการบริหารจัดการค่อนข้างดี มีการจัดกิจกรรมให้ความรู้ที่หลากหลายตามหลักสูตรที่กำหนดมีหน่วยงานองค์กรที่รับผิดชอบดูแลและสนับสนุนงบประมาณส่วนใหญ่จะเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งกิจกรรมผู้สูงอายุจะเน้นกิจกรรมด้านการฝึกอาชีพ กิจกรรมการออกกำลังกาย กิจกรรมสันทนาการ ส่วนกิจกรรมการให้ความรู้ด้านวิชาการจะน้อยเนื่องจากปัญหาด้านสุขภาพ และการรับรู้ และที่สำคัญจะเห็นว่าทั้ง ๔ โรงเรียนไม่ได้เน้นหรือเห็นความสำคัญของการจัดกิจกรรมพัฒนาด้านจิตใจโดยเฉพาะการนำหลักธรรมหรือพุทธวิถีมาจัดการเรียนการสอน แต่ก็มีบ้างบางโอกาสในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาตามวัฒนธรรมประเพณีของสังคมไทย รูปแบบอัตลักษณ์พุทธวิถีโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด แบ่งได้ ๓ ด้าน ๑) ด้านสุขภาพ ได้แก่ การออกกำลังกาย และการใช้ดนตรีบำบัด ๒) ด้านวัฒนธรรม/ประเพณี ได้แก่ รำวง การทำบุญ การตักบาตร และการแต่งกาย ๓) ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น/วิชาชีพ ได้แก่ การอบรมอาชีพ การปลูกสมุนไพร และหัตถกรรมเครื่องจักสาน๒) การพัฒนารูปแบบการสร้างอัตลักษณ์พุทธวิถี เพื่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุจังหวัดร้อยเอ็ด จากการลงพื้นที่ทำให้ทราบว่าผู้สูงอายุส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการที่มีกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ามาในการทำกิจกรรมของโรงเรียนผู้สูงอายุ ซึ่งการพัฒนารูปแบบการสร้างอัตลักษณ์พุทธวิถีเพื่อสุขภาวะทางจิตของผู้สูงอายุ จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นข้อมูลเชิงกระบวนการมีด้วยกัน ๓ ข้อ คือ ๑) การสวดมนต์ ไหว้พระ รับศีล ได้แก่ การน้อมจิตน้อมใจ การสวดบทสรรเสริญพระรัตนตรัย การสวดบทพิจารณาสังขาร และการสวดบทแผ่เมตตา ๒) การเจริญภาวนา ได้แก่ การนั่งสมาธิ การเดินจงกรม และการกำหนดอิริยาบท ๓) การฟังพระธรรมเทศนา ได้แก่ เรื่องความไม่เที่ยงของสังขาร เรื่องการทำจิตใจให้บริสุทธิ์ และเรื่องการสร้างความสุขกับปัจจุบ…

ระดับความพร้อมของโครงการ