พัฒนารูปแบบกระบวนการตลาดเชิงสังคม (ด้านสาธารณสุข) เพื่อการ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก กรณีศึกษาพื้นที่เทศบาลเมืองบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ปี 2553

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยประยุกต์ (Apply research) เพื่อพัฒนารูปแบบกระบวนการตลาดเชิงสังคม (ด้านสาธารณสุข) ที่มีต่อพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก มีวัตถุประสงค์ <br />เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออก โดยใช้ <br />กระบวนการตลาดเชิงสังคมและศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ <br />ลูกน้ำยุงลายโดยใช้กระบวนการตลาดเชิงสังคม เพื่อเป็นแนวทางในการส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิด <br />กระบวนการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกในชุมชนและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน <br />ได้คัดเลือกพื้นที่กรณีศึกษาพื้นที่หมู่1 ชุมชนหงษ์ประยูร เทศบาลเมืองบางบัวทอง ตำบลบางรักพัฒนา <br />อำเภอบางบัวทอง จ.นนทบุรี จำนวน 364 คน เก็บข้อมูลด้วย ชุดแบบสอบถาม ผู้เข้าร่วมรณรงค์ป้องกัน <br />ควบคุมโรคไข้เลือดออกด้วยกระบวนการตลาดเชิงสังคม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติที <br />สถิติไคสแควร์ และสถิติค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน <br />ผลการศึกษา พบว่า <br />1. กลุ่มตัวอย่างที่เข้าร่วมกิจกรรมรณรงค์ป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกด้วยกระบวนการ <br />ตลาดเชิงสังคมมีคะแนนความรู้โรคไข้เลือดออกสูงกว่าก่อนเข้าร่วมกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ <br />(t = 7.64, p&lt;.05) <br />2. กลุ่มตัวอย่างที่เข้าร่วมกิจกรรมรณรงค์ป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกด้วยกระบวนการ <br />ตลาดเชิงสังคมมีพฤติกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายดีขึ้น พิจารณาจากค่า HI (House <br />Index) ลดลง จาก 21.25 เป็น 10.56 และ ค่า CI (Container Index) ลดลงจาก ค่า 11.76 เป็น 6.32 <br />3. กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนทัศนคติในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยรวมในระดับ <br />ดีมาก ( &Chi; = 2.21 คะแนน, SD = 1.99) <br />4. กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนการมีส่วนร่วมในกิจกรรมการออกแบบสื่อในระดับดีมาก <br />( &Chi; = 1.77 คะแนน, SD = 0.26) <br />5. กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจในภาพรวมต่อสื่อที่ใช้ในการรณรงค์โรคไข้เลือดออกในระดับ <br />ดีมาก ( &Chi; = 2.67 คะแนน, SD = 0.66) <br />6. กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนพฤติกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายโดยภาพรวมในระดับ <br />ดีมาก (&Chi; = 2.77 คะแนน, SD = 0.46) <br />7. ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพ ระดับการศึกษา ระยะเวลาอาศัยในชุมชน <br />อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือนไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย <br />ค <br />8. ทัศนคติในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกมีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการกำจัด <br />แหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย (r = .53, p&lt;.001) <br />9. ความพึงพอใจสื่อที่ใช้ในการรณรงค์โรคไข้เลือดออก มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรม <br />การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .71, p&lt;.001) <br />10. การมีส่วนร่วมในกิจกรรมการออกแบบสื่อโรคไข้เลือดออกมีความสัมพันธ์ทางบวกกับ <br />พฤติกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย อย่างนัยสำคัญทางสถิติ (r = .61, p&lt;.001) <br />สรุปผลการวิจัย การนำกระบวนการตลาดเชิงสังคมมาใช้ในการดำเนินงานเพื่อการปรับเปลี่ยน <br />พฤติกรรมในรูปแบบรณรงค์ป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก จะมีประสิทธิภาพได้นั้น ต้องเน้นการมี <br />ส่วนร่วมของชุมชน ให้ชุมชนมีความรู้สึกความเป็นเจ้าของในพื้นที่ของตนเอง และคำนึงถึงทัศนคติที่ดี <br />ต่อการป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก และการขับเคลื่อนของคนในชุมชนและการใช้สื่อให้ตรงกับ <br />กลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้กิจกรรมมีความต่อเนื่อง มีการปฏิบัติกิจกรรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำ <br />ยุงลายอย่างสม่ำเสมอ มีประสิทธิภาพ จึงทำให้การป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออกจึงได้ผลและไม่เกิด <br />การระบาดของโรคไข้เลือดออกได้ต่อไป

คำสำคัญ