แนวทางการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกษตร ผ่านโครงข่ายเชิงพื้นที่และเครือข่ายทางสังคมวัฒนธรรมชาวสวนยางพารา กรณีศึกษา หมู่บ้านควนจง อำเภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการค้นหาแนวทางการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกษตร ผ่านโครงข่ายเชิงพื้นที่และเครือข่ายทางสังคมวัฒนธรรมชาวสวนยางพารา กรณีศึกษา หมู่บ้านควนจง อำเภอนาหม่อม จังหวัดสงขลามีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและวิเคราะห์ลักษณะทางกายภาพ สังคม วัฒนธรรมของชาวสวนในหมู่บ้านควนจง อำเภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา (2) วิเคราะห์และทดสอบความสัมพันธ์ของลักษณะโครงข่ายเชิงพื้นที่และเครือข่ายทางสังคมวัฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกษตร (3) จัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเชิงวัฒนธรรมเกษตรที่สามารถรองรับการขยายตัวและความเป็นเมืองในอนาคตได้ โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิ ได้แก่ เอกสาร สถิติ แผนที่ ภาพถ่ายดาวเทียม และภาพถ่ายทางอากาศ นำมาวิเคราะห์ด้วยเทคนิคการซ้อนทับแผนที่ ร่วมกับการใช้ชุดโปรแกรมสแปซซินแท็กซ์ การสำรวจพื้นที่ การสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลหลักจํานวน 14 คน และการประชุมเชิงปฏิบัติการ ผลการวิจัยพบว่า แผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกษตร ประกอบด้วย 4 โครงการคือ (1)แผนพัฒนาจุดท่องเที่ยวและกิจกรรมการท่องเที่ยว (2) แผนพัฒนาโครงข่ายเส้นทางและวิธีการเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว (3)แผนการใช้ที่ดินเพื่อการท่องเที่ยว (4) แผนบริหารจัดการและสิ่งสนับสนุนการท่องเที่ยว งานวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะในการวางแผนเชิงพื้นที่ว่า แผนและนโยบายของภาครัฐควรให้ความสำคัญกับชุมชนเกษตรกรรม พื้นที่เกษตรกรรมที่มีคุณค่า รวมทั้งองค์ประกอบทางกายภาพ ระบบนิเวศ อาคารบ้านเรือน สิ่งก่อสร้างสำคัญ ระบบสัญจร ฯลฯ ตลอดจน ผู้คนที่มีวิถีชีวิตวัฒนธรรมประเพณีที่เกี่ยวข้องกับระบบการทำเกษตรกรรม ซึ่งมีแนวโน้มสูญหายไปพร้อมกัน นอกจากนั้น ภาครัฐควรให้ความสำคัญกับการจัดทำแผนแม่บทชุมชนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเกษตรชาวสวนยางพารา โดยให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในทุกกระบวนการ เพื่อสะท้อนถึงความรู้ความเข้าใจ ความพร้อม และความต้องการในการพัฒนาชุมชนเพื่อรองรับการท่องเที่ยวอย่างแท้จริง

คำสำคัญ