การรับรู้ความเสี่ยงและการเพิ่มขีดความสามารถของชุมชนในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์การวิจัย ประกอบด้วย (1) ศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงและจัดลำดับความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก (2) ศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดในการจัดการภัยคุกคามคุณภาพชีวิต (3) สร้างกระบวนการจัดการความรู้ด้านคุณลักษณะความเสี่ยงเชิงพื้นที่ และการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต (4) ถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตสู่ชุมชน และ (5) เสนอแนวทางการในการลดความเสี่ยงภัย มีระเบียบวิธีวิจัย ประกอบด้วย ศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตตามการรับรู้ของประชาชนและชุมชน โดยใช้กระบวนการสอบถาม ศึกษาศักยภาพและข้อจำกัดในการจัดการภัยคุกคามคุณภาพชีวิต โดยใช้กระบวนการสัมภาษณ์หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ผู้นำชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สร้างกระบวนการจัดการความรู้โดยจัดกระบวนการจัดการความรู้ ถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตโดยใช้หนังสือเล่มเล็กและการประชุมกลุ่มย่อย และสรุปองค์ความรู้เพื่อเสนอแนวทางการในการลดความเสี่ยงภัยของชุมชน ผลการศึกษา พบว่า ในการศึกษาการรับรู้ความเสี่ยงและจัดลำดับความเสี่ยงภัยของอำเภอแม่สอด ประชาชนมีการรับรู้ความเสี่ยงของปัญหาน้ำท่วมมาเป็นอันดับหนึ่ง รองลงมา ได้แก่ ปัญหาหมอกควันไฟและมลพิษทางอากาศ โรคระบาด และอุบัติใหม่ อุบัติซ้ำ การเผาในที่โล่งด้านเกษตรกรรม การกระทำความผิดและการข้ามแดนแบบผิดกฎหมาย และภัยแล้ง ซึ่งการรับรู้ดังกล่าวมีความแตกต่างกันไปในแต่ละตำบลหรือพื้นที่ การสร้างกระบวนการจัดการความรู้ พบว่า สามารถสร้างองค์ความรู้จากชุมชนได้ ประกอบด้วย คุณลักษณะความเสี่ยงพื้นที่ การรับรู้ความเสี่ยง การจัดลำดับความเสี่ยง ศักยภาพในการจัดการความเสี่ยง ข้อจำกัดในการจัดการ นวัตกรรมลดความเสี่ยงภัย และการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต 11 กลุ่มเรื่อง การถ่ายทอดองค์ความรู้และนวัตกรรมลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิตจากธรรมชาติและกิจกรรมของมนุษย์โดยชุมชน จังหวัดตาก พบว่า สามารถสร้างกระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ได้ 2 รูปแบบ ได้แก่ การใช้หนังสือเล่มเล็ก และการประชุมกลุ่ม โดยผู้ได้รับการถ่ายทอดองค์ความรู้มีความพึงพอใจในระดับมากทั้งสองรูปแบบ และการเสนอแนวทางการในการลดความเสี่ยงภัยคุกคามคุณภาพชีวิต พบว่า ควรมีการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจ รวมทั้งสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการภัยโดยชุมชน อีกทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรมีนโยบายหรือโครงการในการเพิ่มขีดความสามารถในการจัดการภัยคุกคามคุณภาพชีวิตให้กับประชาชนในพื้นที่

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ