การเพิ่มสมรรถนะการผลิตและคุณภาพน้ำนมเพื่อเพิ่มรายได้ของกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ด้วยนวัตกรรมการผลิตอาหารสัตว์และการสืบพันธุ์

บทคัดย่อ

โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพิ่มผลผลิตน้ำนม คุณภาพน้ำนมในโคนมและประสิทธิภาพการสืบพันธุ์ โดยใช้องค์ความรู้ทางด้านนวัตกรรมการผลิตอาหารสัตว์ โดยใช้องค์ความรู้ทางด้านนวัตกรรมการสืบพันธุ์ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ข้อเสนอโครงการนี้มีระยะเวลาในการดำเนินงานยาวนาน 1 ปี ซึ่งมีการอบรมเชิงปฏิบัติการและถ่ายทอดเทคโนโลยี จำนวน 3 หลักสูตร ประกอบด้วย 1) นวัตกรรมการผลิต การจัดการ และปรับปรุงคุณภาพอาหารสัตว์ 2) นวัตกรรมการผลิตอาหารสัตว์หมักและพืชอาหารสัตว์หมัก และ 3) นวัตกรรมการสืบพันธุ์ในโคนม นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาทักษะ และความชำนาญในการประยุกต์ใช้นวัตกรรมการผลิตอาหารสัตว์ การผลิตอาหารและพืชหมัก และนวัตกรรมการสืบพันธุ์ในฟาร์มโคนมของเกษตรกร โดยมีเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมเข้าร่วมโครงการในเขตพื้นที่ อ.ส.ค. สำนักงานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบจำนวน 2 ศูนย์ในจังหวัดอุดรธานี ได้แก่ 1) ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบศรีธาตุ และ 2) ศูนย์รวบรวมน้ำนมดิบทุ่งฝน จากการลงพื้นที่สำรวจชนิดและปริมาณทรัพยากรอาหารสัตว์ พบว่า เกษตรกรจะมีรูปแบบการเลี้ยงโคนมโดยให้อาหารหยาบและให้อาหารข้นแบบแยกและการให้อาหาร ผสมครบส่วน สำหรับอาหารหยาบจะใช้ฟางข้าว ร่วมกับหญ้าสด หญ้าหมักหรือต้นข้าวโพดหมัก มีวัตถุดิบอาหารสัตว์หลากหลายชนิดที่ใช้เป็นอาหารสำหรับโคนม เช่น มันเส้น กากมันสำปะหลัง เปลือกมันสำปะหลัง รำหยาบ ข้าวโพด กากถั่วเหลือง ใบมันสำปะหลังหมัก เป็นต้น การผลิตอาหารหยาบของเกษตรกรมีพื้นที่จำกัด ทำให้เกษตรกรผลิตหญ้าไม่เพียงพอต่อความต้องการของโคนม นอกจากนี้ในฤดูแล้งมีการขาดแคลนอาหารสัตว์ ทำให้มีการซื้ออาหารหยาบที่มีราคาแพง โดยเฉพาะต้นข้าวโพดหมักที่มีราคาแพง คณะผู้วิจัยได้มีส่วนร่วมในคณะทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ อ.ส.ค. ในการประสานงานกับกลุ่มผู้ผลิตหญ้า ทำให้เกษตรกรได้หญ้าคุณภาพดีและราคาถูก สามารถลดต้นทุนการผลิตได้ 450 บาทต่อตัวต่อเดือน นอกจากนี้การให้ความรู้แก่เกษตรกรในการคำนวณสูตรอาหารและผสมอาหารสัตว์ ให้ตรงตามความต้องการโภชนะและให้อาหารเพียงพอต่อความต้องการของโคนมระยะให้นม ซึ่งเกษตรกรมีผลผลิตน้ำนมในฟาร์มเพิ่มขึ้น 23 เปอร์เซ็นต์ เนื้อนมรวม ไขมันและของแข็งไม่รวมไขมัน สูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น 1,740 บาทต่อตัวต่อเดือน สำหรับการใช้นวัตกรรมการใช้โปรแกรมเหนี่ยวนำการตกไข่ โดยใช้ซีไอดีอาร์ร่วมกับรีเซฟตอลและพรอสตาแกลนดินเอฟทูอัลฟ่า ทำให้มีโคมีอัตราการผสมติด 60 เปอร์เซ็นต์ คิดเป็นรายได้ 28,500 บาทต่อตัว ทำให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิตสัตว์ และเพิ่มผลตอบแทนทางเศรษฐกิจให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม ตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ