การศึกษาและพัฒนาต้นแบบการลดปริมาณขยะอาหาร ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ในชุมชนวัดมหาธาตุ เขตเทศบาลเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม

บทคัดย่อ

โครงการศึกษาและพัฒนาต้นแบบการลดปริมาณขยะอาหารภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ในชุมชนวัดมหาธาตุ เขตเทศบาลเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม มีวัตถุประสงค์ (1) ศึกษาและพัฒนาต้นแบบการลดปริมาณขยะอาหารภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน ในชุมชนวัดมหาธาตุ เขตเทศบาลเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม (2) ถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจรูปแบบการลดปริมาณขยะอาหารให้แก่บุคลากรของเทศบาลเมืองนครพนมและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดกระบวนการทำงานเชิงบูรณาการภายใต้แนวคิดเดียวกันคือเศรษฐกิจหมุนเวียนสู่ความยั่งยืน โดยกำหนดกรอบ 3 ประเด็นหลัก คือ (1) การลดปริมาณขยะอาหารที่จะต้องนำไปกำจัดกับขยะทั่วไป (2) การนำขยะอาหารมาแปรรูปให้เกิดประโยชน์และมีมูลค่าภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน และ(3) การลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะกลิ่นเหม็นเน่าของขยะประเภทอาหาร ซึ่งได้ดำเนินการตามหลักแนวคิดปิรามิดลำดับขั้นของการบริหารจัดการห่วงโซ่อาหารเพื่อลดปริมาณขยะอาหาร ดังนี้ (1) การป้องกัน (2) การบริจาค (3) การนำมาผลิตเพื่อใช้ใหม่ (4) การกำจัดเพื่อนำพลังงานมาใช้ใหม่ (5) การกำจัด เป็นต้น นอกจากนี้ยังขับเคลื่อนโครงการด้วยการใช้มาตรการทางสังคม โดยส่งเสริมทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดการขยะอาหารภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน เพื่อให้ได้มาตรการทางสังคมที่เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ชุมชนวัดมหาธาตุคือ ข้อตกลงทางด้านมาตรการทางสังคมร่วมกัน นั่นเอง ผลลัพธ์ที่ได้จากการดำเนินกิจกรรมเพื่อลดปริมาณขยะอาหารที่จะต้องนำไปกำจัดกับขยะทั่วไป ด้วยการส่งเสริมการแยกตั้งแต่ต้นทาง และรวบรวมเพื่อเป็นอาหารสัตว์ให้เกษตรกร พบว่าแต่ละกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่มีความพร้อมในการเริ่มเข้าร่วมโครงการแตกต่างกัน ส่งผลต่ออัตราการเกิดขยะอาหารของแต่ละกลุ่มดังนี้ (1) กลุ่มครัวเรือน/ ชุมชน ก่อนดำเนินโครงการมีจำนวน 0.94 กิโลกรัมต่อวันต่อครัวเรือน หลังเข้าร่วมโครงการ อัตราการเกิดขยะอาหารของกลุ่มครัวเรือน/ ชุมชน ลดลงเหลือ จำนวน 0.38 กิโลกรัมต่อวันต่อครัวเรือน คิดเป็นอัตราร้อยละที่ลดลงเท่ากับ ร้อยละ 60 และปริมาณขยะอาหารที่ถูกรวบรวมนำไปใช้ประโยชน์ทางด้านอาหารสัตว์ ณ จุดรวบรวมขยะอาหารของชุมชนที่แหล่งกำเนิดต้นทาง ในช่วงระยะเวลา 10 เดือน มีจำนวน 3,600.70 กิโลกรัม หรือเฉลี่ยเท่ากับ 360.07 กิโลกรัมต่อเดือน (2) อัตราการเกิดขยะอาหารของกลุ่มผู้ประกอบการ ร้านค้า ร้านอาหาร ก่อนดำเนินโครงการ มีจำนวน 3.60 กิโลกรัมต่อวันต่อร้านค้า หลังเข้าร่วมโครงการ อัตราการเกิดขยะอาหารของกลุ่มผู้ประกอบการลดลงเหลือ จำนวน 2.35 กิโลกรัมต่อวันต่อร้านค้า คิดเป็นอัตราร้อยละที่ลดลง เท่ากับ ร้อยละ 34 และปริมาณขยะอาหารที่ถูกรวบรวมนำไปใช้ประโยชน์ทางด้านอาหารสัตว์ ณ ร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการ ในช่วงระยะเวลา 7 เดือน มีจำนวน 1,923.40 กิโลกรัม หรือเฉลี่ยเท่ากับ 274.77 กิโลกรัมต่อเดือน (3) อัตราการเกิดขยะอาหารของกลุ่มผู้ปลูกผักริมโขง ก่อนดำเนินโครงการมีจำนวน 10 กิโลกรัมต่อวันต่อแปลง หลังเข้าร่วมโครงการ อัตราการเกิดขยะอาหารของกลุ่มผู้ปลูกผักลดลงเหลือ จำนวน 7.36 กิโลกรัมต่อวันต่อแปลง คิดเป็นอัตราร้อยละที่ลดลง เท่ากับร้อยละ 26.50 และปริมาณขยะเศษผักที่รวบรวมนำไปใช้ประโยชน์ด้านการผลิตดินอินทรีย์ใช้เองในแปลงกลุ่มผู้ปลูกผักริมโขง ในเดือนกุมภาพันธ์เพียงเดือนเดียวมีทั้งหมด จำนวน 117.70 กิโลกรัม (4) อัตราการเกิดขยะอาหารของพื้นที่วัดมหาธาตุ ก่อนดำเนินโครงการมีจำนวน 8 กิโลกรัมต่อวัน หลังเข้าร่วมโครงการ อัตราการเกิดขยะอาหารพื้นที่วัดมหาธาตุลดลงเหลือ จำนวน 6.02 กิโลกรัมต่อวัน คิดเป็นอัตราร้อยละที่ลดลง เท่ากับ ร้อยละ 24.75 และปริมาณข…

ระดับความพร้อมของโครงการ