การจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์พื้นที่เมืองโคราชเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาคุณค่าและการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา 2) เพื่อศึกษากระบวนการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์เพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา 3) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์พื้นที่เมืองโคราชเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีทั้งการวิจัยในเชิงคุณภาพภาคสนาม และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการโครงการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์พื้นที่เมืองโคราชเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชน จังหวัดนครราชสีมา ผลการวิจัยพบว่า คุณค่าและการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา จำนวน 2 แห่งดังนี้ คือ 1) เมืองเก่าพิมาย 2) แหล่งโบราณคดีบ้านปราสาท โดยเมืองเก่าพิมาย มีมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ ประเภทโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และอาหารท้องถิ่น ได้แก่ อุทยานประวัติศาสตร์พิมาย (ปราสาทหินพิมาย),พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย,พิพิธภัณฑ์บ้านส่วยใน และ หมี่พิมาย เป็นต้น แหล่งโบราณคดีบ้านปราสาท มีมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ ประเภท โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ที่สำคัญ ได้แก่ โครงกระดูกมนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ภาชนะดินเผา หม้อแบบพิมายดำ เครื่องประดับ เครื่องมือสำริด และกู่ธารปราสาท เป็นต้น คุณค่าและความสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา มีคุณค่าหลัก 4 ประการ ได้แก่ 1) ประวัติศาสตร์ 2) การศึกษา 3) ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น 4) การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การอนุรักษ์มรดกจำเป็นต้องมีความรู้และความเข้าใจจากผู้นำ ชุมชน และหน่วยงานรัฐ-เอกชน โดยร่วมกันวางแผนเพื่อพัฒนาแหล่งมรดกให้เป็นแหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยว พร้อมปลูกฝังจิตสำนึกให้เยาวชนและสร้างเครือข่ายในการอนุรักษ์ กระบวนการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์เพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา โดย 1) การจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์พื้นที่เมืองโคราชโดยหน่วยงานภาครัฐและภาคประชาชน 2)การยกระดับสินค้าและผลิตภัณฑ์ของพื้นที่มรดกวัฒนธรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจในจังหวัดนครราชสีมา โดยกลยุทธ์ทางการตลาด ได้แก่ 1. พัฒนาผู้ประกอบการและทายาท 2.พัฒนาผลิตภัณฑ์ทางมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์ 3. สร้างกลไกทางการตลาด และ 4. พัฒนาระบบการบริหารจัดการ 3) การพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของเมืองมรดกวัฒนธรรมในจังหวัดนครราชสีมา 4 เส้นทาง คือ 1.เส้นทางแสวงบุญ 2.เส้นทางประวัติศาสตร์ 3.เส้นทางหอศิลปะและอาหารพื้นถิ่น และ4.เส้นทางภูมิปัญญาและงานหัตถกรรมพื้นถิ่น แนวทางการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์พื้นที่เมืองโคราชเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดนครราชสีมา มี 5 ประการ ได้แก่ 1) ให้ความรู้เกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมตามหลักวิชาการและกฎหมาย 2) อนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมด้วยการดูแลและเฝ้าระวัง 3) จัดกิจกรรมมรดกวัฒนธรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ 4) ปลูกฝังจิตสำนึกให้เยาวชนตระหนักถึงความสำคัญของมรดก 5) สนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน โดยเป้าหมายสูงสุดของการจัดการมรดกวัฒนธรรมสร้างสรรค์ในนครราชสีมาคือการยกระดับรายได้และสร้างมูลค่าเศรษฐกิจจากทรัพยากรวัฒนธรรมในพื้นที่ เพื่อให้เกิดความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ