โครงการความหลากหลายของผักพื้นบ้านและอาหารพื้นเมืองกับ ความมั่นคงทางอาหารของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขงในจังหวัดเชียงรายและแขวงหลวงพระบาง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลาย ภูมิปัญญา การอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์ จัดทำฐานข้อมูลของผักพื้นบ้าน และอาหารพื้นเมือง รวบรวมตำรับ และเทคนิคการปรุงอาหารพื้นบ้าน รวมทั้งประเมินคุณค่าทางโภชนาการ และสารพฤกษเคมีของพืชโดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิ นอกจากนี้ยังศึกษาสถานะความมั่นคงด้านอาหารของครัวเรือน และชุมชน เพื่อหาแนวทางในการจัดการอนุรักษ์ และสืบทอดอาหารพื้นบ้านของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขง และหาแนวทางในการบูรณา การองค์ความรู้เกี่ยวกับผักพื้นบ้าน และอาหารพื้นเมืองสู่การเรียนการสอนในทุกระดับชั้น การดำเนินงานวิจัยโดยการสำรวจในพื้นที่ สำรวจตลาด รวมทั้งสัมภาษณ์ชาวบ้านในชุมชน ผลการศึกษา ทั้งสองริมฝั่งแม่โขงพบผักพื้นบ้าน แบ่งออกเป็น พืชใบเลี้ยงเดี่ยวพบจำนวน 13 วงศ์ 27 สกุล และ 36 ชนิด และพืชใบเลี้ยงคู่พบจำนวน 44 วงศ์ 102 สกุล และ 131 ชนิด นอกจากนี้ยังสำรวจเห็ดรา สาหร่าย และเฟินที่ใช้เป็นอาหารพบ เห็ดราจำนวน 9 วงศ์ 10 สกุล และ 16 ชนิด สาหร่ายจำนวน 2 วงศ์ 2 สกุล และ 2 ชนิด และเฟินจำนวน 3 วงศ์ 3 สกุล และ 3 ชนิด ในส่วนของอาหารพื้นบ้านประเทศไทยได้ตำรับอาหารที่ปรุงจากพืชพื้นบ้านตามภูมิปัญญาท้องถิ่นทั้งหมด 47 ตำรับ และพัฒนาให้เป็นตำรับอาหารทั้งหมด 23 ตำรับ แบ่งเป็นอาหารคาว 18 ตำรับ และอาหารหวาน 5 ตำรับ ในส่วนของแขวงหลวงพระบางมีตำรับอาหารพื้นบ้านตามภูมิปัญญาท้องถิ่น 41 ตำรับ พัฒนาตำรับอาหารมาตรฐาน 13 ตำรับ แบ่งออกเป็นอาหารคาว 12 ตำรับ และอาหารหวาน 1 ตำรับ

คำสำคัญ