แนวทางการจัดการห่วงโซ่อุปทานและโลจิสติกส์ของสินค้าเกษตรอินทรีย์ จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การจัดการห่วงโซ่อุปทานโดยมุ่งเน้นความมีส่วนร่วมของเกษตรกรและผู้ประกอบการ สินค้าเกษตรอินทรีย์ จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) วิเคราะห์บริบทและสถานการณ์การดำเนินงาน ของกลุ่มผู้ทำการเกษตรอินทรีย์ในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ (2) วิเคราะห์ศักยภาพองค์กรด้วยเทคนิค SWOT analysis ของกลุ่มผู้ทำการเกษตรอินทรีย์ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ (3) หารูปแบบการจัดการ ห่วงโซ่อุปทานเพื่อพัฒนาเกษตรกรกลุ่มผู้ทำเกษตรอินทรีย์ในอำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ผลการวิจัย พบว่า อำเภอสันทรายเป็นอำเภอหนึ่งที่รองรับความเจริญเติบโตรองจากอำเภอเมืองเชียงใหม่ ซึ่งอาจส่งผล กระทบต่อพื้นที่ทำการเกษตรอินทรีย์ลดน้อยลง สำหรับสถานการณ์การทำเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรใน อำเภอสันทราย พบว่า เกษตรกรที่มีความมุ่งมั่นในการทำเกษตรอินทรีย์ค่อนข้างน้อยลงเรื่อยๆ เนื่องจากปัจจัย หลายๆ ด้าน การทำเกษตรอินทรีย์ส่วนใหญ่ทำในลักษณะรวมกลุ่มกัน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การทำเกษตร อินทรีย์เป็นระยะๆ จุดแข็งคือ กลุ่มเกษตรกรเป็นกลุ่มที่มีคุณภาพ สามารถเป็นต้นแบบของเกษตรกรที่มีความ พยายาม อดทน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันอย่างต่อเนื่อง จุดอ่อนคือ เกษตรกรขาดความรู้เรื่องธาตุอาหารดิน และการกำจัดศัตรูพืชซึ่งเป็นปัจจัยการผลิตที่สำคัญ เกษตรกรส่วนใหญ่ร้อยละ 90 เป็นผู้สูงอายุ มีข้อจำกัดด้าน แรงงาน โอกาสคือ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการบริโภคโดยหันมาบริโภคสินค้าอินทรีย์มากขึ้น กระแสการ รักษาสุขภาค และนโยบายรัฐบาลที่สนับสนุนการทำเกษตรอินทรีย์ ข้อจำกัดคือ ผลผลิตมีไม่เพียงพอต่อความ ต้องการบริโภคและการส่งออก ราคาสินค้าเกษตรอินทรีย์อยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างสูง การค้นหารูปแบบการจัดการห่วงโซ่อุปทานเพื่อพัฒนาเกษตรกรผู้ทำการเกษตรอินทรีย์ พบว่า ใน ระดับต้นน้ำ เกษตรกรควรมีการจัดหาปัจจัยการผลิตจากการผลิตเองโดยนำองค์ความรู้ที่ได้รับจากการ ฝึ กอบรมมาพัฒนาการจัดหาปัจจัยการผลิต ส่วนรูปแบบการดำเนินงานในกลุ่มกลางน้ำ ซึ่งประกอบด้วย เกษตรกร ผู้ค้าส่ง พ่อค้าคนกลางและผู้แปรรูป ควรมีการวางแผนการผลิต การเก็บเกี่ยว การนำส่ง การบรรจุ 2 หีบห่อ ตลอดจนการชำระเงิน ร่วมกันให้สอดคล้องกับความต้องการ และกลุ่มปลายน้ำ พบว่า รูปแบบการ ดำเนินการมี 2 ลักษณะคือ จัดจำหน่ายให้กับโรงแรมและร้านอาหาร และจัดส่งให้กับตลาดสดหรือแหล่ง จำหน่ายในชุมชน