บทบาทด้านเศรษฐสังคม และสิ่งแวดล้อมของระบบวนเกษตรป่ายางพารา: กรณีศึกษาจังหวัดตราด

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเติบโตและผลผลิตของยางพาราที่ปลูกในระบบวนวนเกษตรรูปแบบต่างกัน การสืบพันธุ์ตามธรรมชาติของกล้าไม้ ลักษณะทางอุทกวิทยา ผลตอบแทนทางการเงินของระบบวนเกษตรป่ายางพารา และปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับการทำวนเกษตรป่ายางพารา โดยวิธีการศึกษาจะมีทั้งการวางแปลงตัวอย่างสำรวจทั้งการเติบโตและผลผลิตของไม้ สำรวจกล้าไม้ป่า เก็บตัวอย่างดิน การไหลผ่านของน้ำเรือนยอด และการใช้แบบสอบถามสัมภาษณ์เกษตรกรตัวอย่างที่ทำสวนยางพาราในพื้นที่จังหวัดตราด จำนวน 100 ราย ผลการศึกษา พบว่า สวนยางพาราเชิงเดี่ยวมีการเติบโตและให้ผลผลิตน้ำยางสูงกว่ากว่าการปลูกยางพาราในรูปแบบวนเกษตรทั้งที่เป็นปลูกร่วมกับมังคุด ปลูกร่วมกับกฤษณา และป่ายาง รูปแบบการทำสวนยางพาราวนเกษตรโดยเฉพาะป่ายางทำให้มีความหลากหลายของชนิดพันธุ์พืช ส่งเสริมการสืบพันธุ์ทดแทนตามธรรมชาติของไม้ป่า ช่วยอนุรักษ์ดินและน้ำได้ดีกว่าสวนยางพาราเชิงเดี่ยว ผลตอบแทนทางการเงินในช่วงอายุ 10 ปี สวนยางพาราร่วมกฤษณาได้ผลตอบแทนสูงสุดรองลงมาเป็นสวนยางพาราร่วมมังคุด สวนยางพาราเชิงเดี่ยวและป่ายาง ตามลำดับ ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับการทำสวนยางพาราวนเกษตร ได้แก่ ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวนเกษตร ความแน่นอนตลาดรับซื้อผลผลิตของพืชปลูกร่วมยาง และราคาผลผลิตพืชปลูกร่วมยาง

คำสำคัญ