ขยะไม่แขยง แปลงร่างได้ – การยกระดับระบบการบริหารจัดการขยะในเขตเทศบาลเมืองน่านอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

เมืองน่านมีจำนวนนักท่องที่ยวเพิ่มขึ้นขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่ผลให้มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจ เพื่อรองรับปริมาณนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้นทั้งในส่วนของจำนวนโรงแรม ร้านอาหาร ร้านกาแฟ ร้านค้า รวมถึงความต้องการในการบริโภคและอุปโภคเพิ่มสูงขึ้น ปัญหาที่ตามมาจากการขยายตัวทาง เศรษฐกิจที่เห็นได้ชัดเจนคือปริมาณขยะมูลฝอยชุมชนที่เพิ่มขึ้นทั้งมาจากภาคครัวเรือน ภาคธุรกิจและ การท่องเที่ยว ปัจจุบันเทศบาลเมืองน่านมีข้อจำกัดในเรื่องพื้นที่ในการฝังกลบขยะมูลฝอย ดังนั้นการ บริหารจัดการขยะมูลฝอยให้มีความยั่งยืนจึงมีความจำเป็นและควรเป็นความร่วมมือกันของทุกภาค ส่วนอย่างเป็นระบบ ได้แก่ ประชาชน นักท่องเที่ยว เจ้าของกิจการ โรงแรม ร้านอาหาร ร้านกาแฟ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน เช่น เทศบาลเมืองน่าน เพื่อให้สามารถ นำไปปฏิบัติในทิศทางเดียวกัน โดยเริ่มตั้งแต่ "ต้นน้ำ" เป็นการลด/ แยกขยะตั้งแต่ต้นทาง และการ หาผลิตภัณฑ์อื่นมาทดแทน (Reduce/ Separation/ Replace) "กลางน้ำ" เป็นการนำขยะกลับมา ใช้ซ้ำ/ การแปรรูปมาใช้ใหม่/ การเปลี่ยนขยะเป็นพลังงาน (Reuse/ Recycle/ Recovery) และ "ปลายน้ำ" เป็นการกำจัดขยะโดยการนำไปฝังกลบ (Landfl) จากการศึกษาพบว่า ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องมีความรู้และความเข้าในรื่องการท่องการที่ยวที่ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในจังหวัดน่านและการจัดการสิ่งแวดล้อมและการจัดการขยะค่อนข้างมาก แต่ เมื่อนำไปปฏิบัติอาจจะยังไม่ครบถ้วนและถูกต้อง ทำให้ยังมีการทิ้งขยะปะปะปนกันโดยไม่มีการแยกขยะ ตั้งแต่ต้นทาง ในส่วนของการบริหารจัดการขยะของทางเทศบาลเมืองน่านมีการจัดพื้นที่ในการเก็บ ขยะตามความเหมาะสมของกิจกรรมแต่ละประเภท ในขณะที่การบริหารจัตการขยะของแต่ละโมเดล ต้นแบบมีความแตกต่างกันขึ้นอยู่กับประเภทขยะที่เกิดขึ้นในแต่ละโมเดลโดยส่วนใหญ่ขยะที่พบมาก ที่สุดในทุกโมเตล คือ ขยะเศษอาหารและขยะพลาสติกรวมมากกว่าร้อยละ 50 หลังจากดำเนิน โครงการยกระดับการบริหารจัดการในแต่ละโมเดลปริมาณขยะในทุกโมเดลมีปริมาณที่ลดลงและ สามารถแยกขยะเป็นประเภทต่าง ๆ ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นได้ เช่น ทำปุ๋ยหมัก นำไป ขายเพื่อสร้างรายได้ นำไปทำผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เป็นต้นต้น ดังนั้น การยกระดับระบบการบริหารจัดการขยะในเทตเทศบาลเมืองน่านอย่างยังยื่นให้ พร้อมรับมือกับปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้นในแต่ละปิสามารถทำได้โดย (1) การให้ความรู้และการสร้างความ ตระหนักเกี่ยวกับการจัดการขยะอย่างยั่งยืน (2) การลดปริมาณขยะตั้งแต่ต้นทาง (3) การคัดแยกขยยะ อย่างเป็นระบบ (4) การเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการเก็บขนขยะมูลฝอยให้ครอบคลุมพื้นที่บริการ (5) การหาทางเลือกในการนำผลิตภัณฑ์อื่นมาใช้แทนพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (6) การหาแนวทาง ในการนำขยะมาใช้ประโยชน์อย่างอื่น (7) การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนให้เข้ามามี บทบาทในการบริหารจัดการขยะแบครบวงจรและยั่งยืน (8) การเลือกใช้เตาเผาขยะ และวิธีสุดท้าย (9) การฝังกลบขยะ นอกจากนี้ การสร้างต้นแบบในการนำผลิตภัณฑ์อื่นมาใช้แทนบรรจุภัณฑ์พลาสติก แบบใช้ครั้งเตียวทิ้งเพื่อในอนาคตสามารถต่อยอดเป็นวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่จังหวัดน่านได้ 4 ต้นแบบ ได้แก่ ผลิตจากไผ่ ผลิตภัณฑ์จากหญ้าสามเหลี่ยม ผลิตภัณฑ์จากพลาสติกที่เหลือใช้และวัสดุจากขยะ และผลิตภัณฑ์จากใบไม้ เยื่อจากพืชชนิตต่าง ๆ

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ