การเพิ่มขีดความสามารถด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์โดยใช้พลังงานทดแทน

บทคัดย่อ

แผนงานงานวิจัยชุดโครงการเพิ่มขีดความสามารถด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์โดยใช้พลังงานทดแทน มีโครงการวิจัยย่อยภายใต้แผนจำนวน 4 โครงการ ได้แก่ 1) เสริมสร้างศักยภาพชุมชนของจังหวัดมหาสารคามด้านการใช้พลังงานทดแทนสำหรับการแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวเหนียวธัญสิรินโดยต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น 2) การเพิ่มประสิทธิภาพและผลผลิตข้าวอินทรีย์ด้วยปุ๋ยมูลไส้เดือนแบบมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกรเพื่อสร้างเครือข่ายชุมชนต้นแบบในเขตจังหวัดร้อยเอ็ดและมหาสารคาม 3) การวิจัยและพัฒนากระบวนการผลิตแป้งกล้วยที่เหมาะสมสำหรับผลิตภัณฑ์ชิฟฟอนเค้ก 4) การพัฒนาระบบการเกษตรด้วยการควบคุมโรงเรือนผ่านระบบอินเตอร์เน็ต ผลการดำเนินงาน พบว่า 1) ชุมชนบ้านดอนตูม ที่เข้าร่วมโครงการเสริมสร้างศักยภาพของชุมชนด้านการใช้พลังงานทดแทน สำหรับการแปรรูปข้าวโดยต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ข้าวธัญสิรินแปรรูป จำนวน 2 ต้นแบบ มีบรรจุภัณฑ์ที่เป็นตราสัญลักษณ์ของกลุ่มที่เป็นมาตรฐานและเป็นที่จดจำแก่ผู้บริโภค ตลอดจนส่งเสริมการขายในช่องทางออนไลน์ ใน Facebook ภายใต้ชื่อ ข้าวแต๋นธัญพืชบ้านดอนตูม 2) การเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิตข้าวอินทรีย์ด้วยปุ๋ยมูลไส้เดือน แบบมีส่วนร่วมของกลุ่มเกษตรกร เพื่อสร้างเครือข่ายชุมชนต้นแบบในเขตจังหวัดร้อยเอ็ดและ มหาสารคาม ผลการศึกษา พบว่า ดินปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี่ และข้าวหอมมะลิแดง มีอัตราการเจริญเติบโต ความสูง และจำนวนหน่อต่อกอเพิ่มขึ้นเมื่อใส่ปุ๋ยมูลไส้เดือน ซึ่งช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของธาตุอาหารในดินและประสิทธิภาพการทำการเกษตรอินทรีย์ ลดต้นทุนการผลิต ส่งเสริมการเกษตรปลอดภัย เป็นต้นแบบให้กับเกษตรกร และสามารถสร้างเครือข่ายชุมชนเพื่อการศึกษาเรียนรู้ได้อย่างยั่งยืน 3) การผลิตแป้งกล้วยด้วยเครื่องอบแห้งอินฟราเรดพบว่า ที่อุณหภูมิการอบแห้ง 60 องศาเซลเซียส สามารถนำแป้งกล้วยไปทดแทนแป้งสาลีสำหรับผลิตภัณฑ์ชิฟฟอนเค้กในสัดส่วนต่าง ๆ ได้ และมีการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับชุมชนเป้าหมาย ณ ชุมชนบ้านหนองแสง ตำบลโพธิ์สัย อำเภอศรีสมเด็จ จังหวัดร้อยเอ็ด ซึ่งเป็นการส่งเสริมการแปรรูปกล้วยน้ำว้าและสามารถเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรให้กับชุมชนได้ และ 4) ในการพัฒนาระบบการเกษตรด้วยการควบคุมโรงเรือนผ่านระบบอินเตอร์เน็ตผู้วิจัยได้ทำการทดสอบระบบต่าง ๆ โดยผู้วิจัยได้เลือกปลูกผักคะน้าภายในโรงเรือนอัจฉริยะเปรียบเทียบกับการปลูกผักนอกโรงเรือน ผลคือการเจริญเติบโตโดยรวมในช่วงแรกไม่แตกต่างกันส่วนในช่วงหลังผักคะน้าที่ปลูกในโรงเรือนมีการเจริญเติบโตที่ดีกว่าอย่างมีนัยสำคัญ

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ