เทคโนโลยีอารักขาข้าวนาที่สูงโดยวิธีผสมผสาน

บทคัดย่อ

ศักยภาพการให้ผลผลิตข้าวนาที่สูงในภาคเหนือตอนบน มีความผันแปรที่เกิดจากหลายปัจจัย ดังนั้น งานวิจัยนี้จึงมีการสำรวจปัญหาการผลิตข้าว ทดสอบและถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตและอารักขาของกรมการข้าว เพื่อเพิ่มศักยภาพของผลผลิตข้าวนาที่สูงในแต่ละพื้นที่ โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม จำนวน 12 หมู่บ้าน รวม 208 ราย พบว่า ปัญหาด้านอารักขาข้าวที่ส่งผลกระทบต่อผลผลิต ได้แก่ โรคไหม้ เพลี้ยกระโดดหลังขาว และแมลงหลังการเก็บเกี่ยว เมื่อปรับใช้เทคโนโลยีของกรมการข้าว พบว่า ผลผลิตข้าวนาที่สูงในกรรมวิธีของกรมการข้าว มากกว่ากรรมวิธีการปฏิบัติของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ พบการเกิดโรคข้าว ได้แก่โรคไหม้ โรคใบจุดสีน้ำตาล และโรคเมล็ดด่าง โดยแสดงค่าเฉลี่ยความรุนแรงและการเกิดโรคในกรรมวิธีของกรมการข้าวน้อยกว่ากรรมวิธีของเกษตรกร โดยเฉพาะโรคใบจุดสีน้ำตาลในระยะตั้งท้อง ที่แสดงค่าเฉลี่ยความรุนแรงของโรคในกรรมวิธีของกรมการข้าวแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ความเชื่อมั่น 95 เปอร์เซ็นต์ เมื่อเปรียบกับกรรมวิธีของเกษตรกร และพบการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล แต่ไม่พบความแตกต่างทางสถิติระหว่างกรรมวิธีของกรมการข้าวและกรรมวิธีของเกษตรกร โดยพบในพื้นที่จังหวัดแม่องสอนมากกกว่าจังหวัดเชียงใหม่ นอกจากนี้ การปรับใช้เทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว เพื่อลดความสูญเสียจากการเข้าทำลายของแมลงศัตรูข้าวด้วยถุงพลาสติกสูญญากาศและคลุกด้วยสมุนไพรป้องกันกำจัดแมลง (ผงว่านน้ำ) พบว่า การตรวจสอบปริมาณแมลงศัตรูหลังการเก็บเกี่ยวที่ระยะเวลาการเก็บรักษา 0 เดือน พบด้วงงวงข้าวโพดและผีเสื้อข้าวเปลือกมากกว่าชนิดอื่น โดยพบปริมาณแมลงเฉลี่ยในกรรมวิธีของกรมการข้าวน้อยกว่าในกรรมวิธีของเกษตรกร ดังนั้น จึงจำเป็นต้องมีการบันทึกผลการทดลองเพิ่มเติม ถ่ายทอดและขยายผลต่อไป คำสำคัญ (Key words) ข้าวนาที่สูง การเพิ่มผลผลิต เทคโนโลยี การจัดการศัตรูข้าว คำแนะนำของกรมการข้าว

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ