การพัฒนาเวชสำอางชะลอความชราจากรำข้าวขวัญสุพรรณเพื่อเพิ่มมูลค่าข้าวพื้นเมือง

บทคัดย่อ

รำข้าวเป็นผลพลอยได้จากกระบวนการสีข้าวซึ่งประกอบด้วยสารออกฤทธิ์สำคัญในปริมาณสูงโดยสารดังกล่าวมีประโยชน์ต่อร่างกายเนื่องจากมีฤทธิ์ต่อต้านอนุมูลอิสระ และอนุมูลอิสระเป็นสาเหตุสำคัญของความชราของผิวหนัง งานวิจัยนี้จึงมีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาองค์ประกอบเคมีในสารสกัดรำข้าวขวัญสุพรรณสี่สายพันธุ์ซึ่งเป็นข้าวอินทรีย์ และพัฒนาตำรับเวชสำอางจากสารสกัดรำข้าวสายพันธุ์ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงสุด วิธีการวิจัยเริ่มจากสกัดรำข้าวมะลิแดง มะลิดำ ขาวตาเคลือบ และเหลืองอ่อนโดยการหมักใน 95% เอทานอล วิเคราะห์หาองค์ประกอบทางเคมีในสารสกัดรำข้าวด้วยวิธี gas chromatography- mass spectrometry ศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดด้วยวิธี DPPH scavenging assay และคัดเลือกสารสกัดรำข้าวสายพันธุ์ที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงสุดมาตั้งตำรับเวชสำอาง ผลการวิจัยพบว่าการสกัดรำข้าวด้วยการหมักในเอทานอลได้ร้อยละผลผลิตระหว่าง 4.12-7.50 โดยองค์ประกอบหลักในสารสกัดรำข้าวทุกสายพันธุ์คือกรดไขมันจำเป็น ได้แก่ กรดปาล์มมิติก กรดโอเลอิก กรดไลโนเลอิก และเอสเทอร์ของกรดไขมันดังกล่าว ค่าความเข้มข้นที่ยับยั้งอนุมูลอิสระ DPPH ได้ 50 % ของสารสกัดรำข้าวมะลิแดง มะลิดำ ขาวตาเคลือบ และเหลืองอ่อนมีค่าเท่ากับ 0.59, 3.18, 3.45 และ 3.60 mg/ml ตามลำดับ จึงเลือกสารสกัดรำข้าวมะลิแดงมาตั้งตำรับเป็นซีรั่มห้าตำรับและคัดเลือกเพียงตำรับเดียวซึ่งมีความคงตัวทางกายภาพดีที่สุดเมื่อทดสอบด้วยการเก็บในที่ร้อนสลับเย็น ขอความร่วมมือจากอาสาสมัครหญิงอายุ 25-55 ปีจำนวน 30 คนในการศึกษาการระคายเคืองผิวของตำรับซีรั่มสารสกัดรำข้าวมะลิแดงที่เลือกไว้และตำรับซีรั่มเบสด้วยวิธี Patch test จากนั้นศึกษาประสิทธิภาพของซีรั่มทั้งสองตำรับในการเพิ่มความยืดหยุ่นผิว เพิ่มความชุ่มชื้นของผิว และลดเลือนริ้วรอยของผิว ในอาสาสมัครนาน 28 วัน ผลการศึกษาพบว่าซีรั่มสารสกัดรำข้าวมะลิแดงและซีรั่มเบสไม่ก่อให้เกิดความระคายเคืองผิว และสามารถเพิ่มความชุ่มชื้นของผิวหนังได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในวันที่ 14 และ 21 เช่นเดียวกับซีรั่มเบส อย่างไรก็ตามซีรั่มสารสกัดรำข้าวมะลิแดงสามารถทำให้ริ้วรอยของผิวหนังลดลงตั้งแต่วันที่ 14 และเมื่อถึงวันที่ 28 ผิวหนังเรียบเนียนสม่ำเสมออย่างชัดเจน การวิจัยนี้สรุปได้ว่าควรพัฒนาตำรับซีรั่มให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นโดยเพิ่มความเข้มข้นของสารสกัดรำข้าวมะลิแดง อีกทั้งควรศึกษาประสิทธิภาพการชะลอความชราของผิวหนังในด้านอื่นๆเพิ่มเติม เช่น ประสิทธิภาพการทำให้ผิวขาว เพื่อให้ซีรั่มสารสกัดรำข้าวมะลิแดงมีศักยภาพที่จะพัฒนาสู่การพาณิชย์ต่อไปในอนาคต

คำสำคัญ