ภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นในชุมชนพื้นที่ป่าชุมชนบ้านหินฮาว อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหลากหลายของพืชสมุนไพรและการศึกษาภูมิปัญญาการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้น ในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านหินฮาว อำเภอบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น เก็บข้อมูลโดยการสำรวจและใช้แบบสอบถามในชาวบ้านและการสัมภาษณ์ปราชญ์ผู้ทรงภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน ผลการศึกษาพบสมุนไพรทั้งหมด 65 วงศ์ 98 ชนิด และสมุนไพรที่เป็นพืชอาหารพบ 47 ชนิด มีพืชสมุนไพรหลายชนิดที่นิยมนำมาใช้รักษาโรค หรือกลุ่มอาการผิดปกติของร่างกาย แต่ละชนิดที่นำมาใช้จะมีสรรพคุณหลายอย่าง การบำบัดรักษาอาการป่วยพื้นฐาน ได้แก่ ลดอาการไข้ พบ 33 ชนิด เช่น มะนาวไม่รู้โห่ มะรุม ลดน้ำตาลในเลือดพบ 26 ชนิด เช่น หัวข้าวเย็นใต้ รากสามสิบ แก้ท้องเสีย พบ 21 ชนิด เช่น ตะขบป่า มะตูม ขับเสมหะ พบ 21 ชนิด เช่น พลูคาว เถาคันแดง แก้ผื่นคัน พบ 20 ชนิด เช่น มะหาด ส่องฟ้า แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ พบ 19 ชนิด เช่น มะขามป้อม ข่า จากการศึกษาควรศึกษาร่วมวัฒนธรรมและสั่งคมท้องถิ่น ความเชื่อต่างๆ ของชุมชน ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญการแพทย์พื้นบ้านในท้องถิ่น

คำสำคัญ