การพัฒนาหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหวสำหรับเยาวชนและประชาชน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหวสำหรับเยาวชนและประชาชน จังหวัดเชียงราย และ 2) เพื่อประเมินการใช้หลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหวสำหรับเยาวชนและประชาชน จังหวัดเชียงราย ในการวิจัยครั้งนี้มีกลุ่มเป้าหมายที่ศึกษา 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลพื้นฐานและความต้องการในการพัฒนาหลักสูตร คือ เยาวชนและประชาชน จำนวน 880 คน และ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน 2) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญพัฒนาหลักสูตร คือ ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินเหมาะสมของหลักสูตร 15 คน และ ผู้ทรงคุณวุฒิในการสนทนากลุ่ม 10 คน 3) กลุ่มที่ใช้หลักสูตร คือ เยาวชน 11 อำเภอ และประชาชน 5 อำเภอ 4) กลุ่มผู้ประเมินการใช้หลักสูตร คือ เยาวชน และประชาชน และผู้เชี่ยวชาญทางด้านจัดการศึกษาเกี่ยวกับหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) แบบสอบถามการพัฒนาหลักสูตร 2) แบบสัมภาษณ์ 3) แบบประเมินความเหมาะสมของหลักสูตร 4) แบบบันทึกการสนทนากลุ่มวิพากษ์หลักสูตร 5) หลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหว 6) แบบบันทึกการสังเกต 7) แบบสัมภาษณ์การใช้หลักสูตร 8) แบบสอบถามความคิดเห็นที่มีต่อหลักสูตร 9) แบบทดสอบความรู้ และ 10) แบบบันทึกการสนทนากลุ่มเกี่ยวกับผลการใช้หลักสูตร มีการดำเนินงานวิจัย 4 ขั้นตอน คือ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและความต้องการในการพัฒนาหลักสูตร 2) ออกแบบหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหว 3) ทดลองใช้หลักสูตร และ 4) ประเมินหลักสูตร มีการวิเคราะห์ข้อมูล โดยหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ( ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัย มีดังนี้1. การพัฒนาหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหว พบว่า 1.1 ความคิดเห็นเกี่ยวกับความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหว สำหรับเยาวชนและประชาชน จังหวัดเชียงราย พบว่า ทั้งเยาวชนและประชาชนมีความคิดเห็นเกี่ยวกับความต้องการหลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหวในระดับมาก ทั้งนี้จากการสัมภาษณ์มีประเด็นที่สำคัญ คือ สิ่งสำคัญในการให้ความรู้ควรชี้ให้เห็นความสำคัญและสร้างความตระหนักของการเรียนรู้ภัยพิบัติแผ่นดินไหวเพื่อทำให้เห็นคุณค่าและประโยชน์เป็นอันดับแรก ควรเน้นสร้างความรู้ความเข้าใจ โดยใช้กิจกรรมที่เอื้อตามบริบทของเยาวชน และประชาชน ตามประเด็นและหลักการของการเกิดภัยพิบัติแผ่นดินไหว 1.2 หลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหว มี 2 หลักสูตร คือ หลักสูตรสำหรับเยาวชนและหลักสูตรสำหรับประชาชน ทั้ง 2 หลักสูตร มีความเหมาะสมในระดับมาก ซึ่งมีค่าเฉลี่ย 4.39 และ 4.37 ตามลำดับ และจากการจัดสนทนากลุ่มให้คำนึงถึงบริบทในการเกิดสถานการณ์จริง มีการปรับปรุงและจัดทำเป็นหลักสูตรฉบับสมบูรณ์เพื่อนำไปทดลองใช้ โดยสรุป ทั้ง 2 หลักสูตร มี 9 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์ของหลักสูตร 3) ระยะเวลา 4) กลุ่มเป้าหมาย 5) แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 6) คำชี้แจงการใช้คู่มือหลักสูตร 7) โครงสร้างหลักสูตร 8) กิจกรรมการเรียนรู้ และ 9) การประเมินผล โดยมีกิจกรรมการเรียนรู้ 4 หน่วย ได้แก่ 1) ภัยพิบัติแผ่นดินไหวใกล้ตัว 2) เตรียมตัวรับมือแผ่นดินไหว 3) เมื่อเกิดแผ่นดินไหวปลอดภัยได้ และ 4) เรียนรู้หลังเกิดแผ่นดินไหว 2. การประเมินผลการใช้หลักสูตรภัยพิบัติแผ่นดินไหวระหว่างการใช้และหลังการใช้หลักสูตร 2.1 ด้านองค์ประกอบของหลักสูตร พบว่า องค์ประกอบของหลักสูตรทั้งของเยาวชนและประชาชน มี 9 องค์ประกอบ มีความครอบคลุม และมีความเหมาะสม อีกทั้งมีความสอดคล้องกับบริบทการเกิดแผ่นดินไหวของจังหวัดเชียงราย และหลักสูตรมีความยืดหยุ่น สามารถปรับใช้ได้ตามความต้องการของการให้ความรู้ และสามารถนำไปปรับใช้ได้…

ระดับความพร้อมของโครงการ