การออกแบบปรับปรุงที่พักอาศัยและสภาพแวดล้อมทางกายภาพชุมชน เพื่อรองรับการท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์

บทคัดย่อ

กลุ่มบางน้ำผึ้งโฮมสเตย์เป็นวิสาหกิจชุมชนที่ดำเนินการในด้านท่องเที่ยวแบบนวัตวิถี มีที่พัก ศูนย์เรียนรู้ทางธรรมชาติและวัฒนธรรมที่มีลักษณะโดดเด่นจนได้รับมาตรฐานโฮมสเตย์ไทย หากแต่ศักยภาพดังกล่าวถูกลดทอนด้วยการเข้าถึงและองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่ไม่รองรับการใช้ประโยชน์สำหรับทุกคน เป็นอุปสรรคในการยกระดับสู่รูปแบบ การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล(Tourism for All) โครงการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อออกแบบปรับปรุงที่พักอาศัยและสภาพแวดล้อมทางกายภาพ เพื่อรองรับการท่องเที่ยวแบบโฮมสเตย์ ภายใต้แนวคิดการออกแบบสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับทุกคน โดยศึกษาสภาพทั่วไปของเส้นทางสัญจรและการกระจายตัวของสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมด้วยการสำรวจและจัดทำแผนที่ชั้นข้อมูล(Mapping Layers) ศึกษาพฤติกรรมการใช้พื้นที่สัญจรตามแบบแนวคิดการสัญจรอิสระ(Natural Movement) ด้วยวิธีการสังเกตการณ์อย่างเป็นระบบ โดยกำหนดเป็น 2 รูปแบบคือ 1. นับจำนวนผู้ที่สัญจรในเส้นทางศึกษา(Gate Count Observation) 2. ติดตามพฤติกรรมการใช้พื้นที่สัญจรในเส้นทางศึกษา(Movement Trace Observation) เพื่อทำความเข้าใจคุณสมบัติหน้าที่ของแต่ละเส้นทางสัญจรและความสัมพันธ์ของเส้นทางกับแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ใช้การประเมินคุณค่าทางสถาปัตยกรรมตามเนื้อหาสาระของกฎบัตรบูรา สร้างแบบตรวจสอบองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมโดยประยุกต์จากคู่มือปฏิบัติวิชาชีพการออกแบบสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับทุกคน จากการศึกษาได้กำหนดการออกแบบเส้นทางเป็น 3 ลักษณะคือ 1. เส้นทางที่ให้ความสำคัญกับจักรยาน 2. เส้นทางที่ให้ความสำคัญกับการเดิน 3. เส้นทางที่ให้ความสำคัญกับจักรยานยนต์ ส่วนของโฮมสเตย์ตัวอย่างผลการศึกษาพบความขัดแย้งของคุณค่าทางสถาปัตยกรรมกับการรองรับการใช้งานสำหรับทุกคนในองค์ประกอบของพื้นที่เรือน-ชานที่ต่างระดับ ลักษณะการยกใต้ถุนสูง ธรณีประตู ขนาดของประตูและระดับของอุปกรณ์ องค์ประกอบห้องน้ำและสุขภัณฑ์ ซึ่งการออกแบบใช้การแบ่งพื้นที่ของเรือนนอนออกเป็น 2 ส่วนคือ ห้องปกติระดับพื้นอุปกรณ์ประตูหน้าต่างแบบเดิม และห้องที่รองรับสำหรับทุกคนพื้นระดับเดียวกับชานบ้านปรับอุปกรณ์ประตูหน้าต่างรองรับการใช้งานสำหรับทุกคน เพิ่มทางลาดส่วนทางเข้าบ้านและห้องน้ำพร้อมติดตั้งอุปกรณ์ราวจับ ทั้งนี้เพื่อใช้เป็นโฮมสเตย์ที่จะแสดงวิถีชีวิตไทยและรองรับการใช้สำหรับทุกคน และแนวทางการพัฒนาสภาพแวดล้อมสู่รูปแบบการท่องเที่ยวสำหรับทุกคน

คำสำคัญ

ระดับความพร้อมของโครงการ