ศึกษาปัจจัยที่มีส่วนในสร้างสันติสุขชุมชนท่ามกลางพหุวัฒนธรรม ในอีสานใต้.

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาสภาพบริบททางสังคมในสังคมพหุวัฒนธรรม ๒) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีส่วนในการสร้างชุมชนสันติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม และ ๓) เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรคในการสร้างชุมชนสันติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม ดำเนินการโดยวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการ ประชากรคือ ๑) ชุมชนบ้านยาง ตำบลบ้านยาง อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์ ๒) ชุมชนบ้านอ้ออุดมสิน ตำบลไพล อำเภอลำทะเมนชัย จังหวัดนครราชสีมา ๓) ชุมชนบ้านเทนมีย์ ตำบลเทนมีย์ อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ และ ๔) ชุมชนทนง ตำบลปราสาททนง อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน ๖๐ รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเอง ผลการวิจัย พบว่า ๑. สภาพบริบททางสังคมของชุมชนกลุ่มเป้าหมายทั้ง ๔ แห่งนั้น เป็นชุมชนเก่าแก่ยึดมั่นในขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมโบราณ มีความเชื่อในเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มองไม่เห็น เคารพบูชาดวงวิญญาณของบรรพบุรุษ และปฏิบัติตามประเพณีสิบสองเดือนของภาคอีสาน ส่วนการแต่งกายนั้นเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย แต่เมื่อเวลาที่ชุมชนมีกิจกรรมก็จะแต่งกายให้เหมาะสมกับประเพณีนั้นๆ ส่วนภาษาพูดยังคงอนุรักษ์ภาษาถิ่นในการสื่อสารได้เป็นอย่างดี และผู้นำชุมชนมีความเข้มแข็ง มีความรู้ความสามารถในการนำพาชุมชนไปสู่การพัฒนา ๒. ปัจจัยที่มีส่วนในการสร้างชุมชนสันติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม พบว่า ๒.๑ วิธีการบริหารความขัดแย้งของชุมชนในอดีต ผู้น าชุมชนจะไกล่เกลี่ยให้เกิดความเป็นธรรมแก่คู่กรณีโดยไม่ให้ความขัดแย้งไปถึงเจ้าหน้าที่ในระดับที่เหนือขึ้นไป ด้วยอาศัยความร่วมมือกัน ความรัก ความสามัคคี ของคนในชุมชน ๒.๒ หน่วยงานภาครัฐมีบทบาทในการแก้ไขปัญหาระงับเหตุเบื้องต้นให้เกิดความสงบเรียบร้อย ด้วยการจัดให้มีกฎกติกาของหมู่บ้าน และชี้แจงให้เกิดความเข้าใจตรงกันถูกต้องทุกฝ่าย ๒.๓ กิจกรรมที่ก่อให้เกิดสันติสุขในชุมชนประกอบด้วย กิจกรรมการไปวัดด้วยกัน กิจกรรมไปร่วมงานขึ้นบ้านใหม่ด้วยกัน กิจกรรมไปร่วมงานศพด้วยกัน กิจกรรมไปปลูกป่าร่วมกัน กิจกรรมไปพัฒนาหมู่บ้านร่วมกัน กิจกรรมการไปประชุมร่วมกัน และกิจกรรมมีจิตอาสาร่วมกัน ๒.๔ ปัจจัยที่ทำให้เกิดสันติสุขในชุมชน ประกอบด้วย ๑) ผู้นำดี ๒) คนมีส่วนร่วม ๓) มีประเพณียึดเหนี่ยวร่วมกัน ๔) มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างสมาชิกในชุมชน ๕) จิตสำนึกรักชุมชน ๖) องค์กรในชุมชนทำบทบาทหน้าที่สมบูรณ์ ๓. อุปสรรคในการสร้างชุมชนสันติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม คือการบริหารการจัดการที่ไม่ค่อยมีระบบหรือแบบแผนในชุมชน ทำให้เกิดการเลือกปฏิบัติและมีความแตกแยกกัน สมาชิกกลุ่มไม่เข้าใจบทบาทหน้าที่ของตนเอง ประชาชนบางส่วนขาดความสามัคคีและไม่มีจิตสาธารณะ ปัญหาหนี้สินครัวเรือนและการกำจัดขยะ

คำสำคัญ